Muhammad ibn al-Arabiy ibn Muhammad Abu Shanab
Muhaddis
Adabiyot olimi; Jazoir kollejida arab tili professori boʻlgan. Asli turk, tarbiyasi va tili arab. Jazoir tumanlaridan Midya qishlogʻida tugʻilgan. Tillarga oshufta edi: fransuzchani oʻz ahlidek egallagan, italyan, nemis, ispan va turk tillaridan xabardor boʻlgan. Umri boʻyi taʼlim bilan mashaqqat chekkan. Jazoir universiteti unga adabiyot boʻyicha «doktor» unvonini bergan. Damashqdagi Arab ilmiy majmaʼining va Parijdagi Mustamlaka fanlari akademiyasining aʼzosi edi. Kitoblar tasnif qilgan: «Tuhfat al-adab fi mizon ashʼor al-Arab», arabcha va fransuzcha «Abu Dulama va sheʼruhu», Magʻribi Aqsoda (Fosda) nashr etilgan kitoblar nomlari va ularning tanqidiga oid «Muʼjam», Jazoirdagi Katta jomeʼ va Kichik jomeʼning qoʻlyozma kutubxonalari mundarijasiga oid «Fahrast». Fransuz tilida italyan shoiri Dantening «Divina Commedia» kitobida islom manbalaridan olgan narsalari haqida kitobi (1919-yilda bosilgan), Jazoir, Tunis va Magʻribdagi ommaviy maqollarga oid uch juzli asari va Jazoir shevasida qolgan turkiy hamda forsiy soʻzlarga oid risolasi bor. Arab merosining nafis kitoblaridan bir nechtasini nashr etib, koʻrsatkichlar bilan bezagan; yana oʻz taʼlifidagi yoki nodir arab qoʻlyozmalaridan tuzatib, izohlab tayyorlagan arabcha va fransuzcha kitoblarni bosmaga hozirlagan edi, ammo vafoti ularni nashr etishga toʻsqinlik qildi. Jazoir poytaxtida vafot etgan. Sharqshunoslar nazdida yuksak maqomga ega boʻlib, uni «Ben Cheneb» deb atashardi.Адабиёт олими; Жазоир коллежида араб тили профессори бўлган. Асли турк, тарбияси ва тили араб. Жазоир туманларидан Мидя қишлоғида туғилган. Тилларга ошуфта эди: франсузчани ўз аҳлидек эгаллаган, италян, немис, испан ва турк тилларидан хабардор бўлган. Умри бўйи таълим билан машаққат чеккан. Жазоир университети унга адабиёт бўйича «доктор» унвонини берган. Дамашқдаги Араб илмий мажмаъининг ва Париждаги Мустамлака фанлари академиясининг аъзоси эди. Китоблар тасниф қилган: «Туҳфат ал-адаб фи мизон ашъор ал-Араб», арабча ва франсузча «Абу Дулама ва шеъруҳу», Мағриби Ақсода (Фосда) нашр этилган китоблар номлари ва уларнинг танқидига оид «Муъжам», Жазоирдаги Катта жомеъ ва Кичик жомеънинг қўлёзма кутубхоналари мундарижасига оид «Фаҳраст». Франсуз тилида италян шоири Дантенинг «Дивина Соммедиа» китобида ислом манбаларидан олган нарсалари ҳақида китоби (1919-йилда босилган), Жазоир, Тунис ва Мағрибдаги оммавий мақолларга оид уч жузли асари ва Жазоир шевасида қолган туркий ҳамда форсий сўзларга оид рисоласи бор. Араб меросининг нафис китобларидан бир нечтасини нашр этиб, кўрсаткичлар билан безаган; яна ўз таълифидаги ёки нодир араб қўлёзмаларидан тузатиб, изоҳлаб тайёрлаган арабча ва франсузча китобларни босмага ҳозирлаган эди, аммо вафоти уларни нашр этишга тўсқинлик қилди. Жазоир пойтахтида вафот этган. Шарқшунослар наздида юксак мақомга эга бўлиб, уни «Бен Ченеб» деб аташарди.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 266Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 266