Muhammad ibn al-Hasan ibn Abdulloh az-Zafariy, soʻng as-Sanʼoniy

Bir ming bir yuz yetmishinchi yildan keyin tugʻilgan; otasidan, shayximiz Sayyid alloma Abdulqodir ibn Ahmaddan, Sayyid alloma Sharafuddin ibn Ismoil ibn Muhammad ibn Ishoqdan va boshqalardan ilm olgan; olat ilmlarida yetuklikka erishib, boshqalarida ham ishtiroki bor edi. Fahmi yaxshi, idroki kuchli, siymosi chiroyli, aqli vazmin. Otasi vafot etgach, har yili Vasab shahriga borib, yilning bir qismini u yerda mol-mulk gʻallalarini yigʻish uchun oʻtkazadigan boʻlgan. U oʻz ijtihodi bilan amal qiladigan, dalillarning matnlariga bogʻlanadigan va boshqasiga suyanmaydigan kishilardan. Akasi Sayyid alloma Abdulloh ibn al-Hasan talabalarning aʼyonlaridan boʻlib, ash-Shavkoniydan nahv, sarf, maoniy, bayon va usul oʻqigan; gʻoyat vazmin, aqli komil, fahmi toʻgʻri, ilmga intilgan kishi edi, lekin ajal uni yigitlik chogʻida olib ketdi. Tarjima sohibining otasi esa bir necha fanda peshqadam, katta ulamolardan boʻlib, Sanʼoda talabalarga nahv, sarf, mantiq, maoniy, bayon va usuldan dars bergan va koʻpi undan foydalangan; keyin Imom al-Mahdiy al-Abbos ibn al-Husayn uni Ziy Jibla yurtlariga voliy qilgan, u esa oʻz vazifasini urf-odatlarga emas, sharʼiat qonuniga muvofiq bajarishni shart qilgan; imom rozi boʻlgan va u bu ishni sharʼiy qonun asosida shunday chiroyli olib borganki, soʻnggi asrlarda bunday voliylik eshitilmagan; Ziy Jiblada qoziga ham eʼtiroz bildirib turardi, chunki undan bir necha daraja bilimliroq edi. Ash-Shavkoniy uni alohida tarjimaga loyiq deb biladi, lekin shu yerda zikr qilish bilan kifoyalangan; u bir ming ikki yuz uchinchi yil jumodul-oxirasida vafot etgan.Бир минг бир юз етмишинчи йилдан кейин туғилган; отасидан, шайхимиз Саййид аллома Абдулқодир ибн Аҳмаддан, Саййид аллома Шарафуддин ибн Исмоил ибн Муҳаммад ибн Ишоқдан ва бошқалардан илм олган; олат илмларида етукликка эришиб, бошқаларида ҳам иштироки бор эди. Фаҳми яхши, идроки кучли, сиймоси чиройли, ақли вазмин. Отаси вафот этгач, ҳар йили Васаб шаҳрига бориб, йилнинг бир қисмини у ерда мол-мулк ғаллаларини йиғиш учун ўтказадиган бўлган. У ўз ижтиҳоди билан амал қиладиган, далилларнинг матнларига боғланадиган ва бошқасига суянмайдиган кишилардан. Акаси Саййид аллома Абдуллоҳ ибн ал-Ҳасан талабаларнинг аъёнларидан бўлиб, аш-Шавконийдан наҳв, сарф, маоний, баён ва усул ўқиган; ғоят вазмин, ақли комил, фаҳми тўғри, илмга интилган киши эди, лекин ажал уни йигитлик чоғида олиб кетди. Таржима соҳибининг отаси эса бир неча фанда пешқадам, катта уламолардан бўлиб, Санъода талабаларга наҳв, сарф, мантиқ, маоний, баён ва усулдан дарс берган ва кўпи ундан фойдаланган; кейин Имом ал-Маҳдий ал-Аббос ибн ал-Ҳусайн уни Зий Жибла юртларига волий қилган, у эса ўз вазифасини урф-одатларга эмас, шаръиат қонунига мувофиқ бажаришни шарт қилган; имом рози бўлган ва у бу ишни шаръий қонун асосида шундай чиройли олиб борганки, сўнгги асрларда бундай волийлик эшитилмаган; Зий Жиблада қозига ҳам эътироз билдириб турарди, чунки ундан бир неча даража билимлироқ эди. Аш-Шавконий уни алоҳида таржимага лойиқ деб билади, лекин шу ерда зикр қилиш билан кифояланган; у бир минг икки юз учинчи йил жумодул-охирасида вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 692Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 692