Muhammad ibn al-Madaniy ibn Ali Jannun
Muhaddis
Abu Abdulloh, asli mustoralik, tugʻilgani, turgani va vafoti Fosda: molikiy faqih, diniy isloh kishilaridan. Asli Banu Mustora qabilasidan, nasabi Idrisiylarga ulanadi. Oʻn uchinchi asrda Magʻrib olimlarining boshi, mufti, muhaddis va lugʻatshunos edi; ilm tarqatish, irshod qilish va bidʼatlardan qaytarishda tinim bilmasdi. Shu sabab unga aziyat yetkazildi va qamaldi; talabalar birlashib, xaloyiq qoʻzgʻolgach ozod qilindi. al-Hajviy: «U tariqat ahliga va ularning dinning goʻzalligini buzgan bidʼatlariga qattiq edi, hollari yolgʻonga chiqaradigan daʼvolar sohibi mutasavviflarga ham; ularga va boshqalarga qattiq gapirishiga, bu ishda shiddat, hatto baʼzi masalalarda haddan oshish yoʻlini tutishiga qaramay, hech kim unga radd qila olmasdi». Taʼliflaridan: «at-Tasliya va-s-sulvon liman ubtuliya bi-l-azoya va-l-buhton», Molikning «Muvatto»siga «at-Taʼliq al-fotih» nomli ikki juzli hoshiya, «al-Aqd al-farid fi bayoni xuruj al-avomm min ribqat at-taqlid», «Nasihat an-nazir al-uryon min muxolatat ahl al-gʻiyba va-n-namima va-l-buhton», baʼzi shariflar nasabiga oid «ad-Durra al-maknuna» va «al-Ajviba». Jussasi ozgʻin edi, soʻzining koʻngillarga taʼsiri bor edi va darslari taʼliflaridan afzal edi. Muhammad ibn Muhammad al-Mashrafiyning u haqda «ad-Durr al-maknun fi-t-taʼrif bi shayxino Muhammad Kannun» nomli kitobi bor.Абу Абдуллоҳ, асли мусторалик, туғилгани, тургани ва вафоти Фосда: моликий фақиҳ, диний ислоҳ кишиларидан. Асли Бану Мустора қабиласидан, насаби Идрисийларга уланади. Ўн учинчи асрда Мағриб олимларининг боши, муфти, муҳаддис ва луғатшунос эди; илм тарқатиш, иршод қилиш ва бидъатлардан қайтаришда тиним билмасди. Шу сабаб унга азият етказилди ва қамалди; талабалар бирлашиб, халойиқ қўзғолгач озод қилинди. ал-Ҳажвий: «У тариқат аҳлига ва уларнинг диннинг гўзаллигини бузган бидъатларига қаттиқ эди, ҳоллари ёлғонга чиқарадиган даъволар соҳиби мутасаввифларга ҳам; уларга ва бошқаларга қаттиқ гапиришига, бу ишда шиддат, ҳатто баъзи масалаларда ҳаддан ошиш йўлини тутишига қарамай, ҳеч ким унга радд қила олмасди». Таълифларидан: «ат-Таслия ва-с-сулвон лиман убтулия би-л-азоя ва-л-буҳтон», Моликнинг «Муватто»сига «ат-Таълиқ ал-фотиҳ» номли икки жузли ҳошия, «ал-Ақд ал-фарид фи баёни хуруж ал-авомм мин рибқат ат-тақлид», «Насиҳат ан-назир ал-урён мин мухолатат аҳл ал-ғийба ва-н-намима ва-л-буҳтон», баъзи шарифлар насабига оид «ад-Дурра ал-макнуна» ва «ал-Ажвиба». Жуссаси озғин эди, сўзининг кўнгилларга таъсири бор эди ва дарслари таълифларидан афзал эди. Муҳаммад ибн Муҳаммад ал-Машрафийнинг у ҳақда «ад-Дурр ал-макнун фи-т-таъриф би шайхино Муҳаммад Каннун» номли китоби бор.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 7, b. 94Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 7, б. 94