Muhammad ibn Ali ibn Abu Tolib
Sahobiy
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Abul-Qosim, Abu Abdulloh ham deyiladi; «Ibn Hanafiya» nomi bilan mashhur — onasi bani Hanifa asirlaridan Xavla ismli qora tanli sindlik ayol edi. Umar ibn Xattobning xalifaligida tugʻildi; Muoviya va Abdulmalik ibn Marvon huzuriga borgan. Jamal kuni Marvonni yiqitib, koʻksiga oʻtirib oʻldirmoqchi boʻlgan, Marvon Alloh nomi bilan yalinganda uni qoʻyib yuborgan; keyinroq Abdulmalik huzuriga borganda buni eslatgan va xalifa uni avf etib, katta sovgʻa bergan. Qurayshning sayyidlaridan, mashhur botirlar va kuchlilardan edi. Ibn Zubayrga bayʼat qilinganda u bayʼat bermadi va oralarida katta yomonlik yuz berdi — Ibn Zubayr uni va ahlini yoqib yuborish uchun eshiklariga oʻtin toʻplatgan edi; Ibn Zubayr oʻldirilib, Abdulmalikning ishi qaror topgach va Ibn Umar bayʼat qilgach, u ham unga ergashdi. Muharram oyida Madinada, oltmish besh yoshida vafot etdi va Baqiʼga dafn qilindi; rofiziylar esa uning oʻlmaganini, Razvo togʻida tirik ekanini daʼvo qiladi va uni kutadi — bu ularning xurofoti va yolgʻonidir.Абул-Қосим, Абу Абдуллоҳ ҳам дейилади; «Ибн Ҳанафия» номи билан машҳур — онаси бани Ҳанифа асирларидан Хавла исмли қора танли синдлик аёл эди. Умар ибн Хаттобнинг халифалигида туғилди; Муовия ва Абдулмалик ибн Марвон ҳузурига борган. Жамал куни Марвонни йиқитиб, кўксига ўтириб ўлдирмоқчи бўлган, Марвон Аллоҳ номи билан ялинганда уни қўйиб юборган; кейинроқ Абдулмалик ҳузурига борганда буни эслатган ва халифа уни авф этиб, катта совға берган. Қурайшнинг саййидларидан, машҳур ботирлар ва кучлилардан эди. Ибн Зубайрга байъат қилинганда у байъат бермади ва ораларида катта ёмонлик юз берди — Ибн Зубайр уни ва аҳлини ёқиб юбориш учун эшикларига ўтин тўплатган эди; Ибн Зубайр ўлдирилиб, Абдулмаликнинг иши қарор топгач ва Ибн Умар байъат қилгач, у ҳам унга эргашди. Муҳаррам ойида Мадинада, олтмиш беш ёшида вафот этди ва Бақиъга дафн қилинди; рофизийлар эса унинг ўлмаганини, Разво тоғида тирик эканини даъво қилади ва уни кутади — бу уларнинг хурофоти ва ёлғонидир.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 4392Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 4392
at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy)ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий)
Jobir ibn Abdullohdan va otasidan eshitgan. Buni Ibn al-Asbahoniy aytdi, Abdurrahim ar-Roziydan. U kufalikdir. Ahmad menga aytdi: bizga Usmon ibn Abu Shayba aytdi: bizga Husayn ibn Ali aytdi, akasi Muhammad ibn Alidan, u Muhammad ibn Abu Ismoildan: Anas ibn Molikning huzuriga kirdim va uyida yogʻochdan qadah koʻrdim. U: «Paygʻambar ﷺ undan ichar va (undan) tahorat qilar edilar», dedi.Жобир ибн Абдуллоҳдан ва отасидан эшитган. Буни Ибн ал-Асбаҳоний айтди, Абдурраҳим ар-Розийдан. У куфаликдир. Аҳмад менга айтди: бизга Усмон ибн Абу Шайба айтди: бизга Ҳусайн ибн Али айтди, акаси Муҳаммад ибн Алидан, у Муҳаммад ибн Абу Исмоилдан: Анас ибн Моликнинг ҳузурига кирдим ва уйида ёғочдан қадаҳ кўрдим. У: «Пайғамбар ﷺ ундан ичар ва (ундан) таҳорат қилар эдилар», деди.
Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 1, b. 510Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 1, б. 510