Muhammad ibn Ali ibn Husayn al-Imroniy, soʻng as-Sanʼoniy

1194-yilda tugʻilgan; ijtihod ilmlarini talab qilishga kirishib, asr ulamolaridan bir jamoaga — sayyid alloma al-Hasan ibn Yahyo al-Kabsiy, qozi alloma Abdulloh ibn Muhammad Mashham, sayyid alloma Ibrohim ibn Abdulqodir ibn Ahmad va boshqa mudarrislarga oʻqigan. Ijtihodiy ilmlarda yetuk boʻlib, dalil bilan amal qiladigan va qil-u qolga oʻgirilmaydiganlar qatoriga kirdi va maʼrifatlarda ulugʻ oʻringa yetdi. ash-Shavkoniydan ham talabalar jumlasida ilm olgan; zehni kuchli, fahmi tez, idroki yaxshi, nazari oʻtkir — bu asrda tengi kam topiladi; tavozuli, dunyodan yuz oʻgirgan, oʻzidan bir necha bosqich past kishilar mashgʻul boʻladigan bezanish bilan ovora emas va ilm bilan koʻrinish beruvchilarga oʻxshamaydi. U har vaqt ilmiy maʼrifatlarni ziyoda qilmoqda; ash-Shavkoniyga Olti kitobning koʻpini, «al-Azud» va uning hoshiyalarini, «al-Mutavval» va hoshiyalarini, «al-Kashshof» va hoshiyalarini hamda boshqa kitoblarni eshitgan va uning tasniflarining koʻpini ham eshitgan. Hadis ilmi va uning rijoli bilan koʻp mashgʻul boʻlib, hozir bu ishning eng katta kishilaridan biriga aylandi; «Sunan Ibn Mojja»ga avval taxrij tarzida boshlagan, keyin undan oʻtib kitobning sharhiga kirishgan asari bor va hozirgacha ish ustida. Xullas, majmuida, fanlarining koʻpligi va puxtaligida tengi kam.1194-йилда туғилган; ижтиҳод илмларини талаб қилишга киришиб, аср уламоларидан бир жамоага — саййид аллома ал-Ҳасан ибн Яҳё ал-Кабсий, қози аллома Абдуллоҳ ибн Муҳаммад Машҳам, саййид аллома Иброҳим ибн Абдулқодир ибн Аҳмад ва бошқа мударрисларга ўқиган. Ижтиҳодий илмларда етук бўлиб, далил билан амал қиладиган ва қил-у қолга ўгирилмайдиганлар қаторига кирди ва маърифатларда улуғ ўринга етди. аш-Шавконийдан ҳам талабалар жумласида илм олган; зеҳни кучли, фаҳми тез, идроки яхши, назари ўткир — бу асрда тенги кам топилади; тавозули, дунёдан юз ўгирган, ўзидан бир неча босқич паст кишилар машғул бўладиган безаниш билан овора эмас ва илм билан кўриниш берувчиларга ўхшамайди. У ҳар вақт илмий маърифатларни зиёда қилмоқда; аш-Шавконийга Олти китобнинг кўпини, «ал-Азуд» ва унинг ҳошияларини, «ал-Мутаввал» ва ҳошияларини, «ал-Кашшоф» ва ҳошияларини ҳамда бошқа китобларни эшитган ва унинг таснифларининг кўпини ҳам эшитган. Ҳадис илми ва унинг рижоли билан кўп машғул бўлиб, ҳозир бу ишнинг энг катта кишиларидан бирига айланди; «Сунан Ибн Можжа»га аввал тахриж тарзида бошлаган, кейин ундан ўтиб китобнинг шарҳига киришган асари бор ва ҳозиргача иш устида. Хуллас, мажмуида, фанларининг кўплиги ва пухталигида тенги кам.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 210Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 210