Muhammad ibn Ali ibn Muhammad ibn Abu Bakr ibn Muhammad ibn Ahmad al-Jamol Abul-Mahosin al-Qurashiy al-Abdariy al-Makkiy ash-Shofeiy al-Mushayyibiy
Muhaddis
779-yil ramazonida Makkada tugʻilib oʻsha yerda voyaga yetgan; an-Nuvayriy, Ibn Siddiq, as-Sadr al-Manoviy, az-Zayn al-Iroqiy va boshqalardan eshitgan, al-Jamol ibn Zuhayra va boshqalardan fiqh oʻrgangan. Bir necha fanda mashgʻul boʻlib, chiroyli sheʼr aytdi va adabda shunday mohir boʻlib, vaqtlarini unga sarflaganidan oyatni bilmaydigan darajaga yetdi. Teskari oʻqilganda oʻzgarmaydigan soʻzlar haqida uch jildlik kitob, bir jildlik «Timsol al-amsol», «Hayot al-hayavon»ga zayl — aslini ixtisor qilib — va «al-Haviy as-sagʻir»ga sharh yozgan. Sharq yurtlariga va Yaman yurtlariga kirib, u yerda bir muddat turgan va podshohi an-Nosirdan toʻla ulush olgan; Kaʼba sadanasini, soʻng Makka qozilikini va Haram nazoratini oldi. Ibn Hajar uni maqtaganidan keyin: «Unga faqat koʻknori suti — afyun — isteʼmol qilishga nisbat berilgani uchungina ayb qoʻyilardi» degan. Tasniflaridan yana qazo va oʻz zamoni voqealari haqida «al-Lutf». Rabiʼul-avvalning oʻn sakkizinchisi, juma kechasi vafot etgan.779-йил рамазонида Маккада туғилиб ўша ерда вояга етган; ан-Нувайрий, Ибн Сиддиқ, ас-Садр ал-Мановий, аз-Зайн ал-Ироқий ва бошқалардан эшитган, ал-Жамол ибн Зуҳайра ва бошқалардан фиқҳ ўрганган. Бир неча фанда машғул бўлиб, чиройли шеър айтди ва адабда шундай моҳир бўлиб, вақтларини унга сарфлаганидан оятни билмайдиган даражага етди. Тескари ўқилганда ўзгармайдиган сўзлар ҳақида уч жилдлик китоб, бир жилдлик «Тимсол ал-амсол», «Ҳаёт ал-ҳаявон»га зайл — аслини ихтисор қилиб — ва «ал-Ҳавий ас-сағир»га шарҳ ёзган. Шарқ юртларига ва Яман юртларига кириб, у ерда бир муддат турган ва подшоҳи ан-Носирдан тўла улуш олган; Каъба саданасини, сўнг Макка қозиликини ва Ҳарам назоратини олди. Ибн Ҳажар уни мақтаганидан кейин: «Унга фақат кўкнори сути — афюн — истеъмол қилишга нисбат берилгани учунгина айб қўйиларди» деган. Таснифларидан яна қазо ва ўз замони воқеалари ҳақида «ал-Лутф». Рабиъул-аввалнинг ўн саккизинчиси, жума кечаси вафот этган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy)Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий)