Muhammad ibn Ali ibn Muhammad ibn as-Sayyid Ahmad ibn Idris
Muhaddis
Yamandagi Sabyo va Asirda Adorisa davlatining asoschisi. Asli Fosdan; bobosi sayyid Ahmad Sabyoda yashab qolgani uchun oʻzi shu yerda tugʻilgan, soʻng Misrdagi Azharda oʻqigan. Boshliqlikka intilib, Sabyoda bobosi Ahmad ibn Idrisning tariqatini yoydi va koʻpchilik unga ergashdi; ular bilan shahar hukumatiga tashlandi — u yerda Abu Arish yoʻlboshchilaridan sharif Ahmad al-Xavojiy bor edi. 1327-hijriy yilda Sabyoni egallagach, uning ikki qoʻlini bilagigacha kesdi. Turk hukumati unga qarshi qoʻshin tayyorladi, ammo muvaffaq boʻlmadi. U Asir yurtini qoʻlga kiritdi va sultonligi kengaydi. 1914-yilda Birinchi jahon urushi boshlangach, inglizlar bilan Hijoz mamlakatiga oid harakatlariga toʻsqinlik qilmaslikka kelishdi, qoʻshni italyanlar bilan ham aloqasini saqladi. Urushdan keyin Hudaydani egalladi va ikki tomon manfaatini taʼminlash haqida podshoh Abdulaziz Ol Saud bilan shartnoma tuzdi. U ikki kuchli dushman — Yamandagi imom Yahyo bilan Hijozdagi sharif Husayn ibn Ali orasida edi. Vafotigacha izzat va qudratda qoldi; tadbirli, hakim, botir va saxovatli kishi edi.Ямандаги Сабё ва Асирда Адориса давлатининг асосчиси. Асли Фосдан; бобоси саййид Аҳмад Сабёда яшаб қолгани учун ўзи шу ерда туғилган, сўнг Мисрдаги Азҳарда ўқиган. Бошлиқликка интилиб, Сабёда бобоси Аҳмад ибн Идриснинг тариқатини ёйди ва кўпчилик унга эргашди; улар билан шаҳар ҳукуматига ташланди — у ерда Абу Ариш йўлбошчиларидан шариф Аҳмад ал-Хавожий бор эди. 1327-ҳижрий йилда Сабёни эгаллагач, унинг икки қўлини билагигача кесди. Турк ҳукумати унга қарши қўшин тайёрлади, аммо муваффақ бўлмади. У Асир юртини қўлга киритди ва султонлиги кенгайди. 1914-йилда Биринчи жаҳон уруши бошлангач, инглизлар билан Ҳижоз мамлакатига оид ҳаракатларига тўсқинлик қилмасликка келишди, қўшни италянлар билан ҳам алоқасини сақлади. Урушдан кейин Ҳудайдани эгаллади ва икки томон манфаатини таъминлаш ҳақида подшоҳ Абдулазиз Ол Сауд билан шартнома тузди. У икки кучли душман — Ямандаги имом Яҳё билан Ҳижоздаги шариф Ҳусайн ибн Али орасида эди. Вафотигача иззат ва қудратда қолди; тадбирли, ҳаким, ботир ва саховатли киши эди.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 303Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 303