Muhammad ibn Aliy ibn Husayn al-Imroniy, soʻng as-Sanʼoniy
Roviy
Bir ming bir yuz toʻqson toʻrtinchi yilda tugʻilgan va ijtihod ilmlarini zamona ulamosidan bir jamoat — Sayyid alloma al-Hasan ibn Yahyo al-Kibsiy, qozi alloma Abdulloh ibn Muhammad Mishham, Sayyid alloma Ibrohim ibn Abdulqodir ibn Ahmad va boshqa mudarrislar huzurida oʻqigan; ijtihodiy ilmlarda yetuklikka erishib, dalil bilan amal qiladigan va quruq gap-soʻzga qaramaydiganlar qatoriga qoʻshilgan hamda maʼrifatlarda ulugʻ oʻringa yetgan. Talabalar orasida ash-Shavkoniydan ham ilm olgan: undan Olti Kitobning koʻpini, «al-Azud»ni va hoshiyalarini, «al-Mutavval»ni va hoshiyalarini, «Kashshof»ni va hoshiyalarini hamda boshqa kitoblarni eshitgan, ash-Shavkoniyning asarlarining koʻpini ham eshitgan. Zehni kuchli, fahmi tez, idroki yaxshi, nazari oʻtkir — bu asrda tengi kam topiladi; tavozeʼli, dunyodan yuz oʻgirgan, oʻzidan ancha past kishilar shugʻullanadigan koʻrinishni bezash bilan mashgʻul emas va ilmda oʻzini koʻrsatuvchilarga oʻxshamaydi. Hadis ilmi va uning rijoli bilan shugʻullanishi koʻpayib, hozir bu ishning eng katta kishilaridan biriga aylangan; «Sunan Ibn Moja»ga avval taxrij tarzida boshlab, keyin kitobning sharhiga oʻtgan asari bor va hozir ham shu ish ustida. Xullas, jamlagan xislatlari, fanlarining koʻpligi va puxtaligi bilan tengi kam kishidir. Izohda aytilishicha, u keyinchalik Zabid shahridagi uyida Yam qabilalarining botiniylari qoʻlida shahid boʻlgan.Бир минг бир юз тўқсон тўртинчи йилда туғилган ва ижтиҳод илмларини замона уламосидан бир жамоат — Саййид аллома ал-Ҳасан ибн Яҳё ал-Кибсий, қози аллома Абдуллоҳ ибн Муҳаммад Мишҳам, Саййид аллома Иброҳим ибн Абдулқодир ибн Аҳмад ва бошқа мударрислар ҳузурида ўқиган; ижтиҳодий илмларда етукликка эришиб, далил билан амал қиладиган ва қуруқ гап-сўзга қарамайдиганлар қаторига қўшилган ҳамда маърифатларда улуғ ўринга етган. Талабалар орасида аш-Шавконийдан ҳам илм олган: ундан Олти Китобнинг кўпини, «ал-Азуд»ни ва ҳошияларини, «ал-Мутаввал»ни ва ҳошияларини, «Кашшоф»ни ва ҳошияларини ҳамда бошқа китобларни эшитган, аш-Шавконийнинг асарларининг кўпини ҳам эшитган. Зеҳни кучли, фаҳми тез, идроки яхши, назари ўткир — бу асрда тенги кам топилади; тавозеъли, дунёдан юз ўгирган, ўзидан анча паст кишилар шуғулланадиган кўринишни безаш билан машғул эмас ва илмда ўзини кўрсатувчиларга ўхшамайди. Ҳадис илми ва унинг рижоли билан шуғулланиши кўпайиб, ҳозир бу ишнинг энг катта кишиларидан бирига айланган; «Сунан Ибн Можа»га аввал тахриж тарзида бошлаб, кейин китобнинг шарҳига ўтган асари бор ва ҳозир ҳам шу иш устида. Хуллас, жамлаган хислатлари, фанларининг кўплиги ва пухталиги билан тенги кам кишидир. Изоҳда айтилишича, у кейинчалик Забид шаҳридаги уйида Ям қабилаларининг ботинийлари қўлида шаҳид бўлган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 748Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 748