Muhammad ibn Alouddin al-Bobiliy
Muhaddis
al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy)ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий)
Shamsuddin Abu Abdulloh — shofeʼiy faqih, Misr olimlaridan. Misr qishloqlaridan Bobilda tugʻilgan, Qohirada oʻsgan va oʻsha yerda vafot etgan. Talabalarga foydasi koʻp tegdi, taʼlif bilan esa kam shugʻullandi. «al-Jihod va fazoiluhu» kitobini yozishga majbur qilingan. Taʼlif qilishni yetti turdan biri boʻlmasa man qilardi: muallif oʻzi ixtiro qilgan, ilgari boʻlmagan narsa; kam narsani toʻldirish; qiyin narsani sharhlash; uzunni maʼnolariga zarar yetkazmay ixtisor qilish; aralashib ketganini tartibga solish; muallifi xato qilgan narsani bayon qilish; sochilib yotganini jamlash. Umrining oʻrtalarida koʻzi ojiz boʻlib qolgan. Shogirdi Iso ibn Muhammad al-Magʻribiy uning rivoyatlari, shayxlari va silsilalari fahrasti boʻlmish «Muntaxab al-asonid fi vasl al-musannafot val-ajzo val-masonid» kitobini yozgan.Шамсуддин Абу Абдуллоҳ — шофеъий фақиҳ, Миср олимларидан. Миср қишлоқларидан Бобилда туғилган, Қоҳирада ўсган ва ўша ерда вафот этган. Талабаларга фойдаси кўп тегди, таълиф билан эса кам шуғулланди. «ал-Жиҳод ва фазоилуҳу» китобини ёзишга мажбур қилинган. Таълиф қилишни етти турдан бири бўлмаса ман қиларди: муаллиф ўзи ихтиро қилган, илгари бўлмаган нарса; кам нарсани тўлдириш; қийин нарсани шарҳлаш; узунни маъноларига зарар етказмай ихтисор қилиш; аралашиб кетганини тартибга солиш; муаллифи хато қилган нарсани баён қилиш; сочилиб ётганини жамлаш. Умрининг ўрталарида кўзи ожиз бўлиб қолган. Шогирди Исо ибн Муҳаммад ал-Мағрибий унинг ривоятлари, шайхлари ва силсилалари фаҳрасти бўлмиш «Мунтахаб ал-асонид фи васл ал-мусаннафот вал-ажзо вал-масонид» китобини ёзган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 269Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 269
al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy)ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий)
Katta imom, dunyoning musnadi. Odamlar undan barcha toifalardan tabaqama-tabaqa ilm olishgan. Koʻzi ojiz boʻlib, islomning barcha devonlarini yoddan imlo qilar edi. Umri uzun boʻlgan; Haramda ikki marta mujovir boʻlib turgan; Rum sultoni uni oʻz huzuriga chaqirtirmoqchi boʻlganida bosh tortgan. Ehtimol yuz yoshdan oshgan yoki unga yaqinlashgan; bir ming saksoninchi yillar orasida vafot etgan. Sanadlari va rivoyatlarini zikr qilgan majmuasi bor va u bu ish bilan mashgʻul boʻlganlarning qoʻlida mavjud.Катта имом, дунёнинг муснади. Одамлар ундан барча тоифалардан табақама-табақа илм олишган. Кўзи ожиз бўлиб, исломнинг барча девонларини ёддан имло қилар эди. Умри узун бўлган; Ҳарамда икки марта мужовир бўлиб турган; Рум султони уни ўз ҳузурига чақиртирмоқчи бўлганида бош тортган. Эҳтимол юз ёшдан ошган ёки унга яқинлашган; бир минг саксонинчи йиллар орасида вафот этган. Санадлари ва ривоятларини зикр қилган мажмуаси бор ва у бу иш билан машғул бўлганларнинг қўлида мавжуд.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 746Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 746