Muhammad ibn as-Soib ibn Bishr ibn Amr ibn al-Horis al-Kalbiy

Abu an-Nazr kunyali nasabshunos va rovi; tafsir, axbor va arablarning ayyomini bilardi. Kufa ahlidan; oʻsha yerda tugʻilib, vafot etgan. Quzoadan boʻlgan Kalb ibn Vabra urugʻidan. Ibn an-Nadim: «Hikoya qilinishicha, Basra voliysi Sulaymon ibn Ali al-Abbosiy uni oʻz huzuriga chaqirtirib, uyiga oʻtqazdi; u odamlarga Qurʼon oyatlarining tafsirini imlo qila boshladi va Baroat surasidagi bir oyatga yetganida uni maʼlum boʻlganidan boshqacha tafsir qildi. Odamlar: «Bu tafsirni yozmaymiz», dedilar. Muhammad: «Vallohi, bu oyatning tafsiri Alloh nozil qilganidek yozilmaguncha bir harf ham imlo qilmayman», dedi. Bu Sulaymon ibn Aliga yetkazilganida, u: «U aytganini yozinglar, undan boshqasini qoʻyinglar», dedi», deb keltirgan. Ibn al-Ashʼas bilan birga Dayr al-Jamojim voqeasida qatnashgan. «Tafsir al-Qurʼon» kitobini tasnif qilgan. Hadisda zaif edi; Nasoiy: «Undan odamlarning ishonchlilari rivoyat qilishgan va tafsirda undan rozi boʻlishgan, hadisga kelsak, unda munkarlar bor», degan. «U sabaiy, yaʼni Ali ibn Abu Tolib oʻlgani yoʻq, qaytib keladi va yer zulm bilan toʻlganidek adl bilan toʻldiradi, deydigan Abdulloh ibn Sabaʼning tarafdorlaridan edi», deyilgan. U «Kitob al-asnom» sohibi Hishomning otasidir.Абу ан-Назр куняли насабшунос ва рови; тафсир, ахбор ва арабларнинг айёмини биларди. Куфа аҳлидан; ўша ерда туғилиб, вафот этган. Қузоадан бўлган Калб ибн Вабра уруғидан. Ибн ан-Надим: «Ҳикоя қилинишича, Басра волийси Сулаймон ибн Али ал-Аббосий уни ўз ҳузурига чақиртириб, уйига ўтқазди; у одамларга Қуръон оятларининг тафсирини имло қила бошлади ва Бароат сурасидаги бир оятга етганида уни маълум бўлганидан бошқача тафсир қилди. Одамлар: «Бу тафсирни ёзмаймиз», дедилар. Муҳаммад: «Валлоҳи, бу оятнинг тафсири Аллоҳ нозил қилганидек ёзилмагунча бир ҳарф ҳам имло қилмайман», деди. Бу Сулаймон ибн Алига етказилганида, у: «У айтганини ёзинглар, ундан бошқасини қўйинглар», деди», деб келтирган. Ибн ал-Ашъас билан бирга Дайр ал-Жаможим воқеасида қатнашган. «Тафсир ал-Қуръон» китобини тасниф қилган. Ҳадисда заиф эди; Насоий: «Ундан одамларнинг ишончлилари ривоят қилишган ва тафсирда ундан рози бўлишган, ҳадисга келсак, унда мункарлар бор», деган. «У сабаий, яъни Али ибн Абу Толиб ўлгани йўқ, қайтиб келади ва ер зулм билан тўлганидек адл билан тўлдиради, дейдиган Абдуллоҳ ибн Сабаънинг тарафдорларидан эди», дейилган. У «Китоб ал-асном» соҳиби Ҳишомнинг отасидир.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 133Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 133