Muhammad ibn Hamza ad-Dimashqiy, soʻng ar-Rumiy, Ibn Shamsuddin nomi bilan mashhur
Roviy
Allohni tanigan shayx; Damashqda tugʻilib, otasi bilan Rum diyoriga koʻchgan va uning ulamolariga oʻqib, baʼzi madrasalarida mudarris boʻlgan. Soʻng tasavvufga moyil boʻlib, Hoji Bayramga xizmat qilgan, keyin Shayx Zaynuddin al-Xofiyga — uning oldiga Halabga borgan, soʻng birinchi shayxi xizmatiga qaytib, tariqatni undan olgan. Qalblar tabibi boʻlish bilan birga badanlar tabibi ham boʻlgan: daraxtlar unga «Men falon kasalning shifosiman» deb chaqirishi mashhur boʻlgan. Barakasi mashhur, fazli zohir boʻlib, Rum sultoni Sulton Muhammad Xon Qustantiniyani fath qilmoqchi boʻlganda uni jihodga chaqirgan; u qalʼa olinadigan kunni belgilab bergan va oʻsha kuni chodirida boshi ochiq, tuproqqa sajda qilib yigʻlab yolvorayotganida boshini koʻtarib takbir aytgan va «Alhamdulillah, qalʼa fathi bizga berildi» degan — rovyi qaraganda qoʻshin qalʼaga toʻlaligicha kirgan edi; sulton buni koʻrib: «Xursandligim qalʼa fathidan emas, zamonimda shunday kishi borligidan» degan. Sulton undan xilvatga kirishni soʻraganda rad etib, xilvatning lazzati saltanatni koʻzidan soqit qilishini, undan koʻzda tutilgan narsa adolat hosil qilish ekanini aytib nasihat bergan va yuborilgan ming dinorni qabul qilmagan; sulton undan Abu Ayyubning qabrini belgilab berishni soʻraganda «Men Abu Ayyubning ruhi bilan uchrashdim, u meni fath bilan tabrikladi» degan, alomat soʻralganda esa muayyan joyni ikki gaz qazishni buyurgan va xat bitilgan marmar chiqib, u Abu Ayyubning qabri ekani maʼlum boʻlgan; sulton hayratdan yiqilayozgan va qabr ustiga gumbaz qurishni buyurgan. Matn shu yerda uzilib qoladi.Аллоҳни таниган шайх; Дамашқда туғилиб, отаси билан Рум диёрига кўчган ва унинг уламоларига ўқиб, баъзи мадрасаларида мударрис бўлган. Сўнг тасаввуфга мойил бўлиб, Ҳожи Байрамга хизмат қилган, кейин Шайх Зайнуддин ал-Хофийга — унинг олдига Ҳалабга борган, сўнг биринчи шайхи хизматига қайтиб, тариқатни ундан олган. Қалблар табиби бўлиш билан бирга баданлар табиби ҳам бўлган: дарахтлар унга «Мен фалон касалнинг шифосиман» деб чақириши машҳур бўлган. Баракаси машҳур, фазли зоҳир бўлиб, Рум султони Султон Муҳаммад Хон Қустантинияни фатҳ қилмоқчи бўлганда уни жиҳодга чақирган; у қалъа олинадиган кунни белгилаб берган ва ўша куни чодирида боши очиқ, тупроққа сажда қилиб йиғлаб ёлвораётганида бошини кўтариб такбир айтган ва «Алҳамдулиллаҳ, қалъа фатҳи бизга берилди» деган — ровйи қараганда қўшин қалъага тўлалигича кирган эди; султон буни кўриб: «Хурсандлигим қалъа фатҳидан эмас, замонимда шундай киши борлигидан» деган. Султон ундан хилватга киришни сўраганда рад этиб, хилватнинг лаззати салтанатни кўзидан соқит қилишини, ундан кўзда тутилган нарса адолат ҳосил қилиш эканини айтиб насиҳат берган ва юборилган минг динорни қабул қилмаган; султон ундан Абу Айюбнинг қабрини белгилаб беришни сўраганда «Мен Абу Айюбнинг руҳи билан учрашдим, у мени фатҳ билан табриклади» деган, аломат сўралганда эса муайян жойни икки газ қазишни буюрган ва хат битилган мармар чиқиб, у Абу Айюбнинг қабри экани маълум бўлган; султон ҳайратдан йиқилаёзган ва қабр устига гумбаз қуришни буюрган. Матн шу ерда узилиб қолади.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 166Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 166