Muhammad ibn Honiʼ al-Andalusiy

Shoir. al-Muizz al-Fotimiy Misrga yoʻl olganida uni Qayravon yurtidan oʻzi bilan olib ketgan edi; yoʻlning bir joyida Muhammad ibn Honiʼ dengiz sohilida oʻldirilgan, yerga choʻzilgan holda topildi — bu shu yilning rajab oyida boʻldi. U pishiq, nazmi kuchli shoir edi; ammo madhlaridagi haddan oshishlari uchun bir necha olim uni kofirga chiqargan. Shulardan biri — al-Muizzni madh qilib aytgan soʻzi: «Sen nimani xohlasang shu boʻladi, taqdirlar xohlagani emas; hukm qil — sen yagona va qahhorsan». Bu katta xato va koʻp kufrdir. Yana: «Qanchalar uning ulovi ostida Jibrilni siqib turding», degan. Yana: «Raqqodaga Masih tushdi, unga Odam va Nuh tushdi; unga oliy martabalar egasi Alloh tushdi — Undan boshqa hamma narsa shamol», degani ham keltiriladi; Ibn al-Asir: «Buni uning devonida topmadim», deydi va uni yoqlaydigan baʼzi taassubchilar uzr aytishga kirishganini aytadi. Ibn Kasir: «Bu sheʼr undan sahih boʻlsa, unga na oxirat uyida, na bu uyda uzr bor», deydi.Шоир. ал-Муизз ал-Фотимий Мисрга йўл олганида уни Қайравон юртидан ўзи билан олиб кетган эди; йўлнинг бир жойида Муҳаммад ибн Ҳониъ денгиз соҳилида ўлдирилган, ерга чўзилган ҳолда топилди — бу шу йилнинг ражаб ойида бўлди. У пишиқ, назми кучли шоир эди; аммо мадҳларидаги ҳаддан ошишлари учун бир неча олим уни кофирга чиқарган. Шулардан бири — ал-Муиззни мадҳ қилиб айтган сўзи: «Сен нимани хоҳласанг шу бўлади, тақдирлар хоҳлагани эмас; ҳукм қил — сен ягона ва қаҳҳорсан». Бу катта хато ва кўп куфрдир. Яна: «Қанчалар унинг улови остида Жибрилни сиқиб турдинг», деган. Яна: «Раққодага Масиҳ тушди, унга Одам ва Нуҳ тушди; унга олий мартабалар эгаси Аллоҳ тушди — Ундан бошқа ҳамма нарса шамол», дегани ҳам келтирилади; Ибн ал-Асир: «Буни унинг девонида топмадим», дейди ва уни ёқлайдиган баъзи таассубчилар узр айтишга киришганини айтади. Ибн Касир: «Бу шеър ундан саҳиҳ бўлса, унга на охират уйида, на бу уйда узр бор», дейди.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5889Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5889