Muhammad ibn Ishoq ibn Muhammad ibn Ishoq ibn an-Nadim
Muhaddis
Abu al-Faraj ibn Abu Yaʼqub an-Nadim; tarjimai hollarga oid kitoblarning eng qadimgilaridan va eng yaxshilaridan boʻlmish «al-Fihrist»ning muallifi. Bagʻdodlik boʻlib, kitob sotuvchi varroq boʻlgan deb taxmin qilinadi. Muʼtaziliy va shiaga moyil edi; kitobi shunga dalolat qiladi — Ibn Hajar aytganidek, u ahli sunnani «hashviya», ashʼariylarni «mujbira» deb ataydi va shia boʻlmagan har kimni «ommiy» deydi. Kitobining muqaddimasida uni 377-yili tasnif qilganini aytgan, bir joyida esa «412-yili yozildi» deb kelgan; Abu Tohir al-Karxiy: «Sakkiz oʻttizinchi (yaʼni 438) yilning shaʼbon oyida vafot etdi», degan. Bu rivoyatlardan uning «al-Fihrist»ni yoshligida yozgani, keksaligida unga qaytib qaragani va qariyb toʻqson yil yashagani anglashiladi. Yana «at-Tashbihot» nomli kitobi bor.Абу ал-Фараж ибн Абу Яъқуб ан-Надим; таржимаи ҳолларга оид китобларнинг энг қадимгиларидан ва энг яхшиларидан бўлмиш «ал-Фиҳрист»нинг муаллифи. Бағдодлик бўлиб, китоб сотувчи варроқ бўлган деб тахмин қилинади. Муътазилий ва шиага мойил эди; китоби шунга далолат қилади — Ибн Ҳажар айтганидек, у аҳли суннани «ҳашвия», ашъарийларни «мужбира» деб атайди ва шиа бўлмаган ҳар кимни «оммий» дейди. Китобининг муқаддимасида уни 377-йили тасниф қилганини айтган, бир жойида эса «412-йили ёзилди» деб келган; Абу Тоҳир ал-Кархий: «Саккиз ўттизинчи (яъни 438) йилнинг шаъбон ойида вафот этди», деган. Бу ривоятлардан унинг «ал-Фиҳрист»ни ёшлигида ёзгани, кексалигида унга қайтиб қарагани ва қарийб тўқсон йил яшагани англашилади. Яна «ат-Ташбиҳот» номли китоби бор.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 29Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 29