Muhammad ibn Ismoil al-Magʻribiy
Muhaddis
Abu Abdulloh al-Magʻribiy — Ali ibn Razinning shogirdi va Ibrohim al-Xavvosning ustozi. Juda yaxshi holatlari bor edi; u ham, shayxi ham bir yuz yigirma yildan umr koʻrishdi. Abu Abdulloh al-Magʻribiy toʻqson yetti marta piyoda haj qildi; zim-ziyo kechada yalangoyoq, xuddi kunduz yorugʻida yurgan kishidek yurardi va piyodalar unga ergashib, u ularga yoʻl koʻrsatardi. «Koʻp yillardan beri zulmat koʻrganim yoʻq», derdi; koʻp yurishiga qaramay, ikki oyogʻi erka kelinning oyogʻidek edi. Chiroyli va foydali soʻzlari bor. Vafotida oʻzini ustozi Ali ibn Razinning yoniga dafn qilishni vasiyat qildi — ikkovi Tur togʻidadir. Abu Nuaym: «Abu Abdulloh al-Magʻribiy uzoq umr koʻrganlardan, bir yuz yigirma yoshida vafot etdi, qabri Turi Sinoda, ustozi Ali ibn Razinning qabri yonida», degan. Soʻzlaridan: «Amallarning afzali — vaqtlarni muvofiq ishlar bilan obod qilish»; «Faqir shundaykim, borliqda oʻz faqrini Kimga qaratsa, Oʻshanga sigʻinishdan boshqa suyanchiqqa qaytmaydi»; «Odamlarning eng xori — boyga xushomad qilib, unga tavozeʼ qilgan faqir; eng azizi — faqirga tavozeʼ qilgan yoki uning hurmatini saqlagan boy».Абу Абдуллоҳ ал-Мағрибий — Али ибн Разиннинг шогирди ва Иброҳим ал-Хаввоснинг устози. Жуда яхши ҳолатлари бор эди; у ҳам, шайхи ҳам бир юз йигирма йилдан умр кўришди. Абу Абдуллоҳ ал-Мағрибий тўқсон етти марта пиёда ҳаж қилди; зим-зиё кечада ялангоёқ, худди кундуз ёруғида юрган кишидек юрарди ва пиёдалар унга эргашиб, у уларга йўл кўрсатарди. «Кўп йиллардан бери зулмат кўрганим йўқ», дерди; кўп юришига қарамай, икки оёғи эрка келиннинг оёғидек эди. Чиройли ва фойдали сўзлари бор. Вафотида ўзини устози Али ибн Разиннинг ёнига дафн қилишни васият қилди — иккови Тур тоғидадир. Абу Нуайм: «Абу Абдуллоҳ ал-Мағрибий узоқ умр кўрганлардан, бир юз йигирма ёшида вафот этди, қабри Тури Синода, устози Али ибн Разиннинг қабри ёнида», деган. Сўзларидан: «Амалларнинг афзали — вақтларни мувофиқ ишлар билан обод қилиш»; «Фақир шундайким, борлиқда ўз фақрини Кимга қараца, Ўшанга сиғинишдан бошқа суянчиққа қайтмайди»; «Одамларнинг энг хори — бойга хушомад қилиб, унга тавозеъ қилган фақир; энг азизи — фақирга тавозеъ қилган ёки унинг ҳурматини сақлаган бой».
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5590Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5590