Muhammad ibn Ismoil ibn Hasan ash-Shomiy
Muhaddis
Masvar Xavlonda yashovchi sayyidlarning Banu ash-Shomiy deb ataladigan bir tarmogʻidan. Bir ming bir yuz toʻqson toʻrtinchi yilda tugʻilib, Sanʼoda voyaga yetgan va ilmni bir jamoatdan — koʻproq Sayyid alloma Ibrohim ibn Abdulloh al-Havsiydan olib, unga muloziim boʻlgan, boshqalardan ham olgan; ash-Shavkoniydan Sunnat ilmini oʻqib, olat ilmlarida foyda koʻrgan; yana Sayyid alloma Ibrohim ibn Abdulqodir ibn Ahmaddan olgan. Latif, tabiiy va ravon sheʼr aytar edi; ash-Shavkoniyga aʼlo bir qasida yoʻllagan va shayxi vafot etganida uni baland qasida bilan marsiyalagan. Yigitlarning yaxshilaridan boʻlib, Alloh unga chiroyli axloq bilan chiroyli suratni, nazokatni, zehn ravonligini, fahm kuchini va odamlarga suykalishni birga bergan edi. Sanʼo va boshqa joylardagi vaqflarga noiblik qilib, bir necha kun turgan va rabiul-avval oyining yigirma yettinchi kuni, payshanba kuni yoshligida vafot etgan. Otasi zamonaning fozillari va aʼyonlaridan boʻlib, uning dunyo ishlarini oʻz zimmasiga olib, zimmasidagi vazifani ham yengillashtirish uchun oʻzi olib borgan; bu satrlar yozilayotganda u hayot edi.Масвар Хавлонда яшовчи саййидларнинг Бану аш-Шомий деб аталадиган бир тармоғидан. Бир минг бир юз тўқсон тўртинчи йилда туғилиб, Санъода вояга етган ва илмни бир жамоатдан — кўпроқ Саййид аллома Иброҳим ибн Абдуллоҳ ал-Ҳавсийдан олиб, унга мулозиим бўлган, бошқалардан ҳам олган; аш-Шавконийдан Суннат илмини ўқиб, олат илмларида фойда кўрган; яна Саййид аллома Иброҳим ибн Абдулқодир ибн Аҳмаддан олган. Латиф, табиий ва равон шеър айтар эди; аш-Шавконийга аъло бир қасида йўллаган ва шайхи вафот этганида уни баланд қасида билан марсиялаган. Йигитларнинг яхшиларидан бўлиб, Аллоҳ унга чиройли ахлоқ билан чиройли суратни, назокатни, зеҳн равонлигини, фаҳм кучини ва одамларга суйкалишни бирга берган эди. Санъо ва бошқа жойлардаги вақфларга ноиблик қилиб, бир неча кун турган ва рабиул-аввал ойининг йигирма еттинчи куни, пайшанба куни ёшлигида вафот этган. Отаси замонанинг фозиллари ва аъёнларидан бўлиб, унинг дунё ишларини ўз зиммасига олиб, зиммасидаги вазифани ҳам енгиллаштириш учун ўзи олиб борган; бу сатрлар ёзилаётганда у ҳаёт эди.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 668Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 668