← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
FaqihlarФақиҳлар

Muhammad ibn Iso ibn Hasan ibn Kurr al-Hanbaliy

Muhaddis

Shamsuddin Abu Abdulloh — oʻz asrida musiqa ahlining imomi. Nasabi Bani Marvon xalifalarining oxirgisi Marvon ibn Muhammadga borib bogʻlanadi. Asli Bagʻdoddan; Hulagu shaharni egallaganda otasi u yerdan chiqib, Qohirada joylashgan va oʻgʻli oʻsha yerda tugʻilib, yashab, vafot etgan. Faqih edi, hadis va arab tili bilan ham shugʻullangan. Qohiradagi baʼzi madrasalarning mashoyixligini egallagan; undan hofiz al-Iroqiy va boshqalar eshitgan. Musiqa ilmini bir necha kishidan olib, tengdoshlaridan oʻzib ketgan; qadimgilarning yoʻllarini naql qilib, ularni tahrir qilgan va Abul-Faraj al-Asfahoniy zikr etgan biror «savt» oʻz holicha ijro etilmay oʻtib ketmasligini oʻziga shart qilib olgan. Koʻngli aziz, jasur va pokiza edi, musiqa sanʼati bilan kun koʻrmagan. Ibn Fazlulloh: «Bir kuni koʻrdim: u kuyladi — kuldirdi, soʻng kuyladi — yigʻlatdi, soʻng kuyladi — uxlatdi; Forobiy haqida qulogʻim bilan eshitgan narsani koʻzim bilan koʻrdim», degan. Ibn as-Soigʻ: «Ibn Kurr kuylab turgan bir toʻda yonidan oʻtdi va xachirini shu qadar boshqardiki, u ularning ohangiga qadam tashlab yurdi!», degan. Musiqaga oid tasniflari bor, jumladan «Gʻoyat al-matlub fil-angʻom vaz-zurub»; as-Safadiy 745-yilda undan uning muqaddimasini eshitgan.Шамсуддин Абу Абдуллоҳ — ўз асрида мусиқа аҳлининг имоми. Насаби Бани Марвон халифаларининг охиргиси Марвон ибн Муҳаммадга бориб боғланади. Асли Бағдоддан; Ҳулагу шаҳарни эгаллаганда отаси у ердан чиқиб, Қоҳирада жойлашган ва ўғли ўша ерда туғилиб, яшаб, вафот этган. Фақиҳ эди, ҳадис ва араб тили билан ҳам шуғулланган. Қоҳирадаги баъзи мадрасаларнинг машойихлигини эгаллаган; ундан ҳофиз ал-Ироқий ва бошқалар эшитган. Мусиқа илмини бир неча кишидан олиб, тенгдошларидан ўзиб кетган; қадимгиларнинг йўлларини нақл қилиб, уларни таҳрир қилган ва Абул-Фараж ал-Асфаҳоний зикр этган бирор «савт» ўз ҳолича ижро этилмай ўтиб кетмаслигини ўзига шарт қилиб олган. Кўнгли азиз, жасур ва покиза эди, мусиқа санъати билан кун кўрмаган. Ибн Фазлуллоҳ: «Бир куни кўрдим: у куйлади — кулдирди, сўнг куйлади — йиғлатди, сўнг куйлади — ухлатди; Форобий ҳақида қулоғим билан эшитган нарсани кўзим билан кўрдим», деган. Ибн ас-Соиғ: «Ибн Курр куйлаб турган бир тўда ёнидан ўтди ва хачирини шу қадар бошқардики, у уларнинг оҳангига қадам ташлаб юрди!», деган. Мусиқага оид таснифлари бор, жумладан «Ғоят ал-матлуб фил-анғом ваз-зуруб»; ас-Сафадий 745-йилда ундан унинг муқаддимасини эшитган.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 323Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 323