Muhammad ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Xayzar ibn Sulaymon ibn Dovud ibn Faloh ad-Dimashqiy ash-Shofeiy, al-Xayzariy nomi bilan mashhur
Muhaddis
Nisbasi zikr qilingan bobosiga; 821-yil ramazonining oʻrtasi, dushanba kechasi Baytul-Maqdisda tugʻilib Damashqda voyaga yetgan. Bir jamoadan — jumladan Ibn Qozi Shuhba va al-Aloʼ ibn as-Sayrafiydan olgan, hadisni oʻz shahri shayxlaridan va unga kelganlardan eshitgan, al-Hofiz Ibn Nosir va an-Najm ibn Fahd qoʻlida mashq qilgan; oʻz shahridagi shayxlarining soni ikki yuzdan oshgan. Soʻng Qohiraga koʻchib Ibn Hajardan eshitgan, unga mulozim boʻlib tasniflaridan bir jamlamani olgan, boshqalardan ham eshitgan; Baytul-Maqdisda Ibn Raslon va uning tabaqasidan eshitgan — koʻp eshitib, tabaqalarni yozgan. Shofeiylar tabaqotini, «al-Barq al-lumuʼ li-kashf al-hadis al-mavzuʼ»ni va toʻrt katta jildlik «al-Iktisob fi-l-ansob»ni tasnif etgan; boshqa asarlari, jumladan alohida masalalarga bagʻishlanganlari ham bor. Shomda shofeiylar qoziligini olib, bir necha marta chetlatilgan, soʻng qadami mustahkam boʻlib, ishlar unga bogʻlandi va mol-mulki kengaydi; Qohiraga bir necha marta borgan va sulton uni yaqin tutgan. as-Saxoviy uni uzun tarjima qilgan, ammo tengdoshlariga odat qilganidek, uning hammasi taʼna va soʻkishdan iborat — ash-Shavkoniy undagi taassubning eng ajablanarlisi deb buni koʻradi: as-Saxoviy tarjima sohibining asarlarini qoralab, keyin ularni koʻrmaganini aytadi; ammo tarjimaning oxirida illatni ochib: «Xullas, unda fan hidi bor, balki u qadimgi ashoblardan va shayximiz — yaʼni Ibn Hajar — vasiyatida zikr qilgan oʻn kishidan biri; agar u men bilan qilganini qilgan boʻlsa, maqsadiga koʻra jazolanishini umid qilaman» degan. Vafoti toʻqqizinchi asr toʻlgandan keyin boʻlsa kerak.Нисбаси зикр қилинган бобосига; 821-йил рамазонининг ўртаси, душанба кечаси Байтул-Мақдисда туғилиб Дамашқда вояга етган. Бир жамоадан — жумладан Ибн Қози Шуҳба ва ал-Алў ибн ас-Сайрафийдан олган, ҳадисни ўз шаҳри шайхларидан ва унга келганлардан эшитган, ал-Ҳофиз Ибн Носир ва ан-Нажм ибн Фаҳд қўлида машқ қилган; ўз шаҳридаги шайхларининг сони икки юздан ошган. Сўнг Қоҳирага кўчиб Ибн Ҳажардан эшитган, унга мулозим бўлиб таснифларидан бир жамламани олган, бошқалардан ҳам эшитган; Байтул-Мақдисда Ибн Раслон ва унинг табақасидан эшитган — кўп эшитиб, табақаларни ёзган. Шофеийлар табақотини, «ал-Барқ ал-лумуъ ли-кашф ал-ҳадис ал-мавзуъ»ни ва тўрт катта жилдлик «ал-Иктисоб фи-л-ансоб»ни тасниф этган; бошқа асарлари, жумладан алоҳида масалаларга бағишланганлари ҳам бор. Шомда шофеийлар қозилигини олиб, бир неча марта четлатилган, сўнг қадами мустаҳкам бўлиб, ишлар унга боғланди ва мол-мулки кенгайди; Қоҳирага бир неча марта борган ва султон уни яқин тутган. ас-Саховий уни узун таржима қилган, аммо тенгдошларига одат қилганидек, унинг ҳаммаси таъна ва сўкишдан иборат — аш-Шавконий ундаги таассубнинг энг ажабланарлиси деб буни кўради: ас-Саховий таржима соҳибининг асарларини қоралаб, кейин уларни кўрмаганини айтади; аммо таржиманинг охирида иллатни очиб: «Хуллас, унда фан ҳиди бор, балки у қадимги ашоблардан ва шайхимиз — яъни Ибн Ҳажар — васиятида зикр қилган ўн кишидан бири; агар у мен билан қилганини қилган бўлса, мақсадига кўра жазоланишини умид қиламан» деган. Вафоти тўққизинчи аср тўлгандан кейин бўлса керак.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 245Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 245