Muhammad ibn Muhammad ibn an-Nuʼmon ibn Abdussalom al-Ukbariy
Muhaddis
Abu Abdulloh, al-Mufid, Ibn al-Muallim nomi bilan tanilgan; nasabini Qahtonga koʻtaradi. Imomiy muhaqqiq boʻlib, oʻz vaqtida shialarning boshligʻi unga oʻtgan; usul, kalom va fiqhda koʻp asar yozgan. Bagʻdoddan oʻn farsax naridagi Ukbaroda tugʻilib, Bagʻdodda ulgʻaygan va oʻsha yerda vafot etgan. Ikki yuzga yaqin tasnifi bor: «al-Iʼlom fimo ittafaqat al-imomiya alayhi min al-ahkom», Paygʻambar sollallohu alayhi vasallam, Zahro va imomlar tarixiga oid «al-Irshod», fiqhga oid «ar-Risola al-muqniʼa», «Ahkom an-niso», «Avoil al-maqolot fi-l-mazohib va-l-muxtorot», majlislar tartibida tuzilgan «al-Amoliy», «Naqz fazilat al-muʼtazila», «Iymon Abu Tolib» risolasi, «Usul al-fiqh», «al-Kalom fi vujuh iʼjoz al-Qurʼon», «Tarix ash-shariʼa» va imomatga oid «al-Ifsoh». Zahabiy: «Salafga koʻp taʼna qilgan; Azududdavla davlatida uning zoʻri bor edi».Абу Абдуллоҳ, ал-Муфид, Ибн ал-Муаллим номи билан танилган; насабини Қаҳтонга кўтаради. Имомий муҳаққиқ бўлиб, ўз вақтида шиаларнинг бошлиғи унга ўтган; усул, калом ва фиқҳда кўп асар ёзган. Бағдоддан ўн фарсах наридаги Укбарода туғилиб, Бағдодда улғайган ва ўша ерда вафот этган. Икки юзга яқин таснифи бор: «ал-Иълом фимо иттафақат ал-имомия алайҳи мин ал-аҳком», Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам, Заҳро ва имомлар тарихига оид «ал-Иршод», фиқҳга оид «ар-Рисола ал-муқниъа», «Аҳком ан-нисо», «Авоил ал-мақолот фи-л-мазоҳиб ва-л-мухторот», мажлислар тартибида тузилган «ал-Амолий», «Нақз фазилат ал-муътазила», «Иймон Абу Толиб» рисоласи, «Усул ал-фиқҳ», «ал-Калом фи вужуҳ иъжоз ал-Қуръон», «Тарих аш-шариъа» ва имоматга оид «ал-Ифсоҳ». Заҳабий: «Салафга кўп таъна қилган; Азудуддавла давлатида унинг зўри бор эди».
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 7, b. 21Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 7, б. 21