Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Ali ibn Ibrohim ibn Abdulxoliq al-Muhibb Abul-Qosim an-Nuvayriy al-Maymuniy al-Qohiriy al-Molikiy

Abul-Qosim an-Nuvayriy nomi bilan mashhur; nisbasi Saʼid qishloqlaridan Nuvayraga. 801-yil rajabida al-Maymunda — u ham Misr qishloqlaridan — tugʻilgan; Qohiraga kelib Qurʼonni va bir necha muxtasarni yod olgan, oʻn qiroatni bir nechaga, jumladan Makkada uchrashgan Ibn al-Jazariyga tilovat qilgan. al-Bisotiyga mulozim boʻlgan, al-Haraviy, Ibn Hajar va az-Zayn az-Zarkashiydan hamda boshqalardan olgan. Fiqh, ikki usul, nahv, sarf, aruz, qofiya, mantiq, maoniy, bayon, hisob, falak, qiroatlar va boshqalarda yetuk boʻlib, bu fanlarning koʻpida tasnif qilgan: farʼiy muxtasar sharhining takmilasi, Ibn al-Hojibning usuliy va farʼiy ikki muxtasarining sharhlari, al-Qarofiyning «at-Tanqih»iga bir jildlik sharh, nahv, sarf, aruz va qofiyada besh yuz qirq besh baytlik urjuza va uning sharhi, nahvda muqaddima, yettiga qoʻshimcha uch qiroat haqida manzuma va sharhi, Ibn al-Hoyimning «Nuzha»sini nazm qilib sharhlagani, falak ilmida qasida va sharhi, shayxi Ibn al-Jazariyning «Tayyibat an-nashr fi-l-qiroot al-ashr»iga ikki jildlik sharh va «al-Qavl al-joz man qaraa bi-sh-shoz». Haj qilib mujovir boʻlgan, Gʻazza, Quddus, Damashq va boshqa shaharlarda turgan va bu tomonlarda odamlar undan foyda olgan. as-Saxoviy: «Imom, alloma, mutafannin, fasih, notiq, bahschi, zakiy, maʼrufni buyuruvchi, munkardan qaytaruvchi, eʼtiqodi sahih, shijoatli, dunyo ahlidan yuqori turadigan va ularga soʻzda qattiq boradigan, talabalar va faqirlarga tavozuli, baʼzan mol va taomda haddan oshib karam qiladigan; oʻzi va oʻzgasi orqali tijorat bilan kasb qilib, faqihlar vazifalaridan istigʻno qilardi; unga madrasalarda dars va qozilik taklif etilib, u bosh tortdi». Jumodul-avvalning toʻrtinchisi, dushanba kuni Makkada vafot etgan.Абул-Қосим ан-Нувайрий номи билан машҳур; нисбаси Саъид қишлоқларидан Нувайрага. 801-йил ражабида ал-Маймунда — у ҳам Миср қишлоқларидан — туғилган; Қоҳирага келиб Қуръонни ва бир неча мухтасарни ёд олган, ўн қироатни бир нечага, жумладан Маккада учрашган Ибн ал-Жазарийга тиловат қилган. ал-Бисотийга мулозим бўлган, ал-Ҳаравий, Ибн Ҳажар ва аз-Зайн аз-Заркашийдан ҳамда бошқалардан олган. Фиқҳ, икки усул, наҳв, сарф, аруз, қофия, мантиқ, маоний, баён, ҳисоб, фалак, қироатлар ва бошқаларда етук бўлиб, бу фанларнинг кўпида тасниф қилган: фаръий мухтасар шарҳининг такмиласи, Ибн ал-Ҳожибнинг усулий ва фаръий икки мухтасарининг шарҳлари, ал-Қарофийнинг «ат-Танқиҳ»ига бир жилдлик шарҳ, наҳв, сарф, аруз ва қофияда беш юз қирқ беш байтлик уржуза ва унинг шарҳи, наҳвда муқаддима, еттига қўшимча уч қироат ҳақида манзума ва шарҳи, Ибн ал-Ҳойимнинг «Нузҳа»сини назм қилиб шарҳлагани, фалак илмида қасида ва шарҳи, шайхи Ибн ал-Жазарийнинг «Таййибат ан-нашр фи-л-қироот ал-ашр»ига икки жилдлик шарҳ ва «ал-Қавл ал-жоз ман қараа би-ш-шоз». Ҳаж қилиб мужовир бўлган, Ғазза, Қуддус, Дамашқ ва бошқа шаҳарларда турган ва бу томонларда одамлар ундан фойда олган. ас-Саховий: «Имом, аллома, мутафаннин, фасиҳ, нотиқ, баҳсчи, закий, маъруфни буюрувчи, мункардан қайтарувчи, эътиқоди саҳиҳ, шижоатли, дунё аҳлидан юқори турадиган ва уларга сўзда қаттиқ борадиган, талабалар ва фақирларга тавозули, баъзан мол ва таомда ҳаддан ошиб карам қиладиган; ўзи ва ўзгаси орқали тижорат билан касб қилиб, фақиҳлар вазифаларидан истиғно қиларди; унга мадрасаларда дарс ва қозилик таклиф этилиб, у бош тортди». Жумодул-аввалнинг тўртинчиси, душанба куни Маккада вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 256Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 256