Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud al-Halabiy al-Hanafiy, Ibn ash-Shihna al-Kabir nomi bilan mashhur

Oldin zikr qilinganning otasi; 749-yilda Halabda tugʻilib oʻsha yerda voyaga yetgan, oʻz shahri shayxlaridan va unga kelganlardan olgan, Damashq va Qohiraga koʻchib ularning aʼyonlaridan olgan; shayxi unga soqoli chiqmasidan fatvo va tadrisga izn bergan va fazilatlari mashhur boʻldi. Oʻz shahrining qoziligini, Misr va Damashq qoziligini oldi. Temurlang Halabni fath qilganda u shu yerda edi; Temur uni va ulamodan bir toifani chaqirtirib, ikki toifadan — oʻz ashobidan va Halab ahlidan — oʻldirilganlar haqida, ulardan qaysi biri jannatda, qaysi biri doʻzaxda deb soʻradi; tarjima sohibi: «Bu savol Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan soʻralgan» dedi — Temur buni gʻalati koʻrdi, u esa hadisda kelganidek, shijoat uchun uradigan va hamiyat uchun uradigan kishi haqida soʻralgani va u zotning «Kim Alloh kalimasi oliy boʻlishi uchun ursa, u Alloh yoʻlida» degani aytdi; Temur uning soʻzini maʼqul koʻrdi. ash-Shavkoniy: u toʻgʻrini juda yaxshi topdi va hisobda yoʻq narsani keltirdi — Temurning bu savoldan maqsadi odatiga koʻra uning va yonidagi ulamolarning qonini toʻkishga yoʻl topish edi, chunki agar «Haq oʻzimizniki» desalar sharridan omon boʻlmasdilar, «Haq sizniki» desalar oʻzlariga adashganlik bilan iqror boʻlardilar. Tafsirda bir taʼlifi, «al-Kashshof»ga tugatilmagan hoshiyasi, fiqhda muxtasari, an-Nasafiy manzumasini Ahmad mazhabi ziyodasi bilan ming baytda ixtisor qilgani va oʻn ilmda ming baytlik nazmi bor. Xullas, u ilm, fasohat, aql va raislikda zamonasining yakkalaridan; ishi taqlidni tark etib ijtihod qilishgacha yetgan — oʻz asrida va oʻz shahrida undan bunday ish yetarli, chunki bu eshik uzoq zamondan beri berkitilgan edi. Koʻrib chiqilgan muxtasar tarixi ham bor — uni Hamo sohibi al-Muayyad tarixidan muxtasar qilib, oʻz zamonigacha ziyoda qilgan va unda Temur bilan boʻlgan voqeasini bayon etgan; siyrai nabaviyasi va rihlasi bor. Nazmidan «Kuntu bi-xafzi-l-ayshi fi rifʼatin…» baytlari. Rabiʼul-oxirning ikkinchisi, juma kuni vafot etgan.Олдин зикр қилинганнинг отаси; 749-йилда Ҳалабда туғилиб ўша ерда вояга етган, ўз шаҳри шайхларидан ва унга келганлардан олган, Дамашқ ва Қоҳирага кўчиб уларнинг аъёнларидан олган; шайхи унга соқоли чиқмасидан фатво ва тадрисга изн берган ва фазилатлари машҳур бўлди. Ўз шаҳрининг қозилигини, Миср ва Дамашқ қозилигини олди. Темурланг Ҳалабни фатҳ қилганда у шу ерда эди; Темур уни ва уламодан бир тоифани чақиртириб, икки тоифадан — ўз ашобидан ва Ҳалаб аҳлидан — ўлдирилганлар ҳақида, улардан қайси бири жаннатда, қайси бири дўзахда деб сўради; таржима соҳиби: «Бу савол Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламдан сўралган» деди — Темур буни ғалати кўрди, у эса ҳадисда келганидек, шижоат учун урадиган ва ҳамият учун урадиган киши ҳақида сўралгани ва у зотнинг «Ким Аллоҳ калимаси олий бўлиши учун урса, у Аллоҳ йўлида» дегани айтди; Темур унинг сўзини маъқул кўрди. аш-Шавконий: у тўғрини жуда яхши топди ва ҳисобда йўқ нарсани келтирди — Темурнинг бу саволдан мақсади одатига кўра унинг ва ёнидаги уламоларнинг қонини тўкишга йўл топиш эди, чунки агар «Ҳақ ўзимизники» десалар шарридан омон бўлмасдилар, «Ҳақ сизники» десалар ўзларига адашганлик билан иқрор бўлардилар. Тафсирда бир таълифи, «ал-Кашшоф»га тугатилмаган ҳошияси, фиқҳда мухтасари, ан-Насафий манзумасини Аҳмад мазҳаби зиёдаси билан минг байтда ихтисор қилгани ва ўн илмда минг байтлик назми бор. Хуллас, у илм, фасоҳат, ақл ва раисликда замонасининг яккаларидан; иши тақлидни тарк этиб ижтиҳод қилишгача етган — ўз асрида ва ўз шаҳрида ундан бундай иш етарли, чунки бу эшик узоқ замондан бери беркитилган эди. Кўриб чиқилган мухтасар тарихи ҳам бор — уни Ҳамо соҳиби ал-Муайяд тарихидан мухтасар қилиб, ўз замонигача зиёда қилган ва унда Темур билан бўлган воқеасини баён этган; сийраи набавияси ва риҳласи бор. Назмидан «Кунту би-хафзи-л-айши фи рифъатин…» байтлари. Рабиъул-охирнинг иккинчиси, жума куни вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 264Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 264