Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Mahmud ibn Gʻoziy as-Saqafiy al-Halabiy, Ibn ash-Shihna
Muhaddis
Abu-l-Fazl ibn Abu-l-Valid: tarixchi, hanafiy faqih, al-Ashraf Qoytboy kunlaridagi raislardan; Halab ahlidan. 836-yili Halab qoziligini oldi, soʻng Misrga oʻtib u yerda kotib as-sirr boʻldi (856-yili), bir yildan kam turdi va Baytul-Maqdisga surgun qilindi; 862-yilgacha oʻsha yerda qoldi, keyin Halabga qaytishga ruxsat berilib qaytdi, soʻng yana Misrga bordi va 866-yili kotib as-sirr lavozimiga qaytarildi, unga hanafiylar qoziligi ham qoʻshildi. 877-yili ishdan chetlatildi; boshiga mihnat va shiddatlar tushdi, falaj boʻldi va umrining oxirida hushi qochib qoldi. Qohiradagi Shayxuniya xonaqohining shayxi boʻlgan holida vafot etdi. Yod olishning tezligida oyat edi. Tasniflari: bir necha jildli «Tabaqot al-hanafiya», otasi Muhammad ibn Muhammadning (815-yili vafot etgan) tarixiga sharh qilib yozilgan «Nuzhat an-navozir fi ravz al-manozir», «al-Munjid al-mugʻis fi ilm al-hadis», fiqhga oid «Nihoyat an-nihoya fi sharh al-Hidoya»ning bir juzi — Saxoviyning aytishicha, undan tahorat faslining oxirigacha besh jild yoki undan kamroq yozgan, «Tartib mubhamot Ibn Bashkuvol alo asmo as-sahoba», oʻz xatidagi turli mavzulardagi «Majmuʼ» va oʻz xatida 259 varaqli «Sabt marviyotihi va masmuʼotihi va shuyuxihi». Unga «ad-Durr al-muntaxab fi tarix mamlakat Halab» ham nisbat beriladi, ammo at-Tabboh «Aʼlom an-nubalo»da uni Abu-l-Yaman Muhammad ibn Abdurahmon al-Batruniy taʼlifi deb tarjih qilgan.Абу-л-Фазл ибн Абу-л-Валид: тарихчи, ҳанафий фақиҳ, ал-Ашраф Қойтбой кунларидаги раислардан; Ҳалаб аҳлидан. 836-йили Ҳалаб қозилигини олди, сўнг Мисрга ўтиб у ерда котиб ас-сирр бўлди (856-йили), бир йилдан кам турди ва Байтул-Мақдисга сургун қилинди; 862-йилгача ўша ерда қолди, кейин Ҳалабга қайтишга рухсат берилиб қайтди, сўнг яна Мисрга борди ва 866-йили котиб ас-сирр лавозимига қайтарилди, унга ҳанафийлар қозилиги ҳам қўшилди. 877-йили ишдан четлатилди; бошига миҳнат ва шиддатлар тушди, фалаж бўлди ва умрининг охирида ҳуши қочиб қолди. Қоҳирадаги Шайхуния хонақоҳининг шайхи бўлган ҳолида вафот этди. Ёд олишнинг тезлигида оят эди. Таснифлари: бир неча жилдли «Табақот ал-ҳанафия», отаси Муҳаммад ибн Муҳаммаднинг (815-йили вафот этган) тарихига шарҳ қилиб ёзилган «Нузҳат ан-навозир фи равз ал-манозир», «ал-Мунжид ал-муғис фи илм ал-ҳадис», фиқҳга оид «Ниҳоят ан-ниҳоя фи шарҳ ал-Ҳидоя»нинг бир жузи — Саховийнинг айтишича, ундан таҳорат фаслининг охиригача беш жилд ёки ундан камроқ ёзган, «Тартиб мубҳамот Ибн Башкувол ало асмо ас-саҳоба», ўз хатидаги турли мавзулардаги «Мажмуъ» ва ўз хатида 259 варақли «Сабт марвиётиҳи ва масмуъотиҳи ва шуюхиҳи». Унга «ад-Дурр ал-мунтахаб фи тарих мамлакат Ҳалаб» ҳам нисбат берилади, аммо ат-Таббоҳ «Аълом ан-нубало»да уни Абу-л-Яман Муҳаммад ибн Абдураҳмон ал-Батруний таълифи деб таржиҳ қилган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 7, b. 51Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 7, б. 51