← Xaritaga qaytish← Харитага қайтиш
Nahvchi va lugʻatshunoslarНаҳвчи ва луғатшунослар

Muhammad ibn Nosir ibn Muhammad ibn Ali ibn Umar as-Salomiy

Muhaddis

Abul-Fazl al-Bagʻdodiy, Iroq muhaddisi va hofiz. 467-yilda tugʻilgan; Ali ibn al-Busriy, Abu Tohir ibn Abis-Saqr, al-Boniyosiy va ularning tabaqasidan eshitgan, Xurosondan Abu Solih al-Muazzin, al-Fazl ibn al-Muhibb va Abul-Qosim ibn Alayk ijozat berishgan; fiqhda yetuk boʻlgach hadisga berilgan va shofiʼiy mazhabidan hanbaliy mazhabiga oʻtgan. Ibn an-Najjor: «Ishonchli, sobit, yaxshi yoʻl tutgan, dindor, faqir, iffatli edi; kitoblarini vaqf qilgan, orqasidan eski kiyim va uch dinor qolgan, farzand koʻrmagan». Hofiz Abu Muso al-Madiniy uni «oʻz zamonida Bagʻdodda hadis ahlining peshvosi» degan. Ibn Rajabning aytishicha, otasi turk yigiti, fozil muhaddis, Abu Bakr al-Xatibning ashobidan edi va yosh vafot etgach, uni onasining otasi Abu Hakim al-Hiyriy al-Farziy tarbiyalab, kichikligida hadis eshittirgan va Qurʼon yodlash bilan shofiʼiy fiqhiga mashgʻul qilgan; keyin Abu Zakariyo at-Tabriziydan adab va lugʻat oʻqib mohir boʻlgan, soʻng hadisga jiddiy kirishib Ibn al-Javoliqiyga hamroh boʻlgan. Odamlar «Ibn Nosir Bagʻdodning lugʻatshunosi, Ibn al-Javoliqiy esa muhaddisi boʻladi» der edilar, ammo ish teskari chiqdi. Hanbaliylarga qoʻshilib, tushida Paygʼambar sollallohu alayhi vasallamning «Shayx Abu Mansur al-Xayyot mazhabini lozim tut» degani sababli ularning mazhabiga oʻtgan. Ibn al-Javziy: «Hofiz, zobit, muftiy, ishonchli, ahli sunnatdan, unda ayb yoʻq edi; men undan oʻttiz yil oʻqidim va hech kimdan undan olganchalik foyda olmadim».Абул-Фазл ал-Бағдодий, Ироқ муҳаддиси ва ҳофиз. 467-йилда туғилган; Али ибн ал-Бусрий, Абу Тоҳир ибн Абис-Сақр, ал-Бониёсий ва уларнинг табақасидан эшитган, Хуросондан Абу Солиҳ ал-Муаззин, ал-Фазл ибн ал-Муҳибб ва Абул-Қосим ибн Алайк ижозат беришган; фиқҳда етук бўлгач ҳадисга берилган ва шофиъий мазҳабидан ҳанбалий мазҳабига ўтган. Ибн ан-Нажжор: «Ишончли, собит, яхши йўл тутган, диндор, фақир, иффатли эди; китобларини вақф қилган, орқасидан эски кийим ва уч динор қолган, фарзанд кўрмаган». Ҳофиз Абу Мусо ал-Мадиний уни «ўз замонида Бағдодда ҳадис аҳлининг пешвоси» деган. Ибн Ражабнинг айтишича, отаси турк йигити, фозил муҳаддис, Абу Бакр ал-Хатибнинг ашобидан эди ва ёш вафот этгач, уни онасининг отаси Абу Ҳаким ал-Ҳийрий ал-Фарзий тарбиялаб, кичиклигида ҳадис эшиттирган ва Қуръон ёдлаш билан шофиъий фиқҳига машғул қилган; кейин Абу Закариё ат-Табризийдан адаб ва луғат ўқиб моҳир бўлган, сўнг ҳадисга жиддий киришиб Ибн ал-Жаволиқийга ҳамроҳ бўлган. Одамлар «Ибн Носир Бағдоднинг луғатшуноси, Ибн ал-Жаволиқий эса муҳаддиси бўлади» дер эдилар, аммо иш тескари чиқди. Ҳанбалийларга қўшилиб, тушида Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васалламнинг «Шайх Абу Мансур ал-Хайёт мазҳабини лозим тут» дегани сабабли уларнинг мазҳабига ўтган. Ибн ал-Жавзий: «Ҳофиз, зобит, муфтий, ишончли, аҳли суннатдан, унда айб йўқ эди; мен ундан ўттиз йил ўқидим ва ҳеч кимдан ундан олганчалик фойда олмадим».

Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 6, b. 255Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 6, б. 255