Muhammad ibn Qarqmos ibn Abdulloh an-Nosiriy
Muhaddis
Adib, hanafiylarning aʼyonlaridan; sheʼrida noziklik bor. Misrdagi mamluklar avlodidan; Qohirada tugʻilib, oʻsha yerda vafot etgan. Nisbasi Nosiruddin al-Aqtamariyga qaratilgan. Az-Zohir Xushqadam huzurida martabasi koʻtarilgan. Kitoblar tasnif qilgan — tilida zaiflik bor: Tunisdagi Ahmadiyada oʻz xati tushgan 75 varaqli «Zahr ar-rabiʼ fi shavohid al-badiʼ» va uning sharhi «al-Gʻays al-mariʼ», «Muoraza maqomot al-Haririy», «al-Maqomot al-falsafiya vat-tarjumonot as-sufiya» hamda «Fath al-Xalloq fi ilm al-huruf val-avfoq». As-Saxoviy: «U yigirma jildli bir tafsir yozdi, uni turli joylardan koʻchirgan, unda tanqidga uchraydigan narsalar bor», degan; az-Zirikliy uning nomi «Fath ar-Rahmon fi tafsir al-Qurʼon» ekanini va ikki juzi Sofiyada saqlanishini aytadi. Yana sajʼ bilan yozilgan «al-Jumon alal-Qurʼon» asari bor. Xati chiroyli edi, koʻp kitob koʻchirgan va rizqining koʻpi shundan edi.Адиб, ҳанафийларнинг аъёнларидан; шеърида нозиклик бор. Мисрдаги мамлуклар авлодидан; Қоҳирада туғилиб, ўша ерда вафот этган. Нисбаси Носируддин ал-Ақтамарийга қаратилган. Аз-Зоҳир Хушқадам ҳузурида мартабаси кўтарилган. Китоблар тасниф қилган — тилида заифлик бор: Тунисдаги Аҳмадияда ўз хати тушган 75 варақли «Заҳр ар-рабиъ фи шавоҳид ал-бадиъ» ва унинг шарҳи «ал-Ғайс ал-мариъ», «Муораза мақомот ал-Ҳаририй», «ал-Мақомот ал-фалсафия ват-таржумонот ас-суфия» ҳамда «Фатҳ ал-Халлоқ фи илм ал-ҳуруф вал-авфоқ». Ас-Саховий: «У йигирма жилдли бир тафсир ёзди, уни турли жойлардан кўчирган, унда танқидга учрайдиган нарсалар бор», деган; аз-Зириклий унинг номи «Фатҳ ар-Раҳмон фи тафсир ал-Қуръон» эканини ва икки жузи Софияда сақланишини айтади. Яна сажъ билан ёзилган «ал-Жумон алал-Қуръон» асари бор. Хати чиройли эди, кўп китоб кўчирган ва ризқининг кўпи шундан эди.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 7, b. 10Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 7, б. 10