Muhammad ibn Shihob ibn Mahmud ibn Yusuf ibn al-Hasan al-Ajamiy al-Xofiy

Hanafiy, Samarqandda maskan tutgan; 777-yil rabiʼul-avvalida Xowafning markazi Salumad shahrida tugʻilgan va u yerda Abdurahmon ibn Muhammad al-Buxoriy hamda as-Siroj al-Burhoniyga oʻqigan, turli joylarda boshqalardan ham olgan — jumladan as-Sayyid ash-Sharif al-Jurjoniydan, undan tasniflarini: «al-Miftoh» va «al-Mavoqif» sharhlarini, «Tazkirat at-Tusiy» sharhini, «Sharh al-Matoliʼ»ga hoshiyasini, «al-Kashshof» va al-Baydoviyning bir qismini eshitgan; shayxlaridan yana Ruknuddin at-Tusiy, hadisni Ibn al-Jazariydan eshitgan. Tasniflaridan: arab tilida bir kechada, hech kitobga qaramay bitgan uch daftarcha, xuddi shunday mantiqda bir kunda yoki undan kamroq vaqtda bitgani, at-Taftazoniyning «Sharh al-Miftoh»iga hoshiya, al-Azudga hoshiya, «al-Minhoj al-asliy»ga va «at-Tavoliʼ»ga hoshiyalar — koʻpi tugallanmagan. Haj qilgan va az-Zohir Jaqmaq uni chorlagan. Olim, puxta, muhaqqiq, barcha ilmlarda dengiz edi; «al-Kashshof»ni va boshqa maʼqulotni yoddan aytay derdi va ajamlar undan koʻra hofizaliroq kishini koʻrmaganlariga ittifoq qilishdi — bunga tasarrufining goʻzalligi, fasohati, zehnining yaxshiligi va fahmining kuchi qoʻshilardi. Hikoya qilinishicha, an-Nosir ibn az-Zohir uni mehmon qilib ulamolarni yigʻqanida u har biri bilan faqat oʻzi mashhur boʻlgan fanda soʻzlashgan va oʻzi savol qoʻymay, faqat soʻralganda gapirgan — bu uning insofidan sanaldi.Ҳанафий, Самарқандда маскан тутган; 777-йил рабиъул-аввалида Ховафнинг маркази Салумад шаҳрида туғилган ва у ерда Абдураҳмон ибн Муҳаммад ал-Бухорий ҳамда ас-Сирож ал-Бурҳонийга ўқиган, турли жойларда бошқалардан ҳам олган — жумладан ас-Саййид аш-Шариф ал-Журжонийдан, ундан таснифларини: «ал-Мифтоҳ» ва «ал-Мавоқиф» шарҳларини, «Тазкират ат-Тусий» шарҳини, «Шарҳ ал-Матолиъ»га ҳошиясини, «ал-Кашшоф» ва ал-Байдовийнинг бир қисмини эшитган; шайхларидан яна Рукнуддин ат-Тусий, ҳадисни Ибн ал-Жазарийдан эшитган. Таснифларидан: араб тилида бир кечада, ҳеч китобга қарамай битган уч дафтарча, худди шундай мантиқда бир кунда ёки ундан камроқ вақтда битгани, ат-Тафтазонийнинг «Шарҳ ал-Мифтоҳ»ига ҳошия, ал-Азудга ҳошия, «ал-Минҳож ал-аслий»га ва «ат-Таволиъ»га ҳошиялар — кўпи тугалланмаган. Ҳаж қилган ва аз-Зоҳир Жақмақ уни чорлаган. Олим, пухта, муҳаққиқ, барча илмларда денгиз эди; «ал-Кашшоф»ни ва бошқа маъқулотни ёддан айтай дерди ва ажамлар ундан кўра ҳофизалироқ кишини кўрмаганларига иттифоқ қилишди — бунга тасарруфининг гўзаллиги, фасоҳати, зеҳнининг яхшилиги ва фаҳмининг кучи қўшиларди. Ҳикоя қилинишича, ан-Носир ибн аз-Зоҳир уни меҳмон қилиб уламоларни йиғқанида у ҳар бири билан фақат ўзи машҳур бўлган фанда сўзлашган ва ўзи савол қўймай, фақат сўралганда гапирган — бу унинг инсофидан саналди.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 173Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 173