Muhammad ibn Solih al-Isomiy as-Sanʼoniy

1188-yilda tugʻilgan; soʻng ilm ahlidan bir jamoadan olib, ash-Shavkoniyga hadis va usul oʻqigan. Zehni oʻtkir, fikri itoatkor, hofizasi hayratlanarli, nozik joylarni tushunishda mohir, tarixdan xabari yuqori, sheʼrlarni yod saqlashi latif edi; xat-risola bitishda qoʻli kuchli, nazm qarihasi oʻtkir. Xullas, u ulamo va udabo qatorida sanaladi; hamsuhbati zerikmaydigan, doʻsti ajralishga koʻnmaydigan kishi. ash-Shavkoniyga oʻz tengdoshlari ham, ulardan yuqoridagilar ham qodir boʻlmaydigan nazmiy va nasriy mutorahalar yozgan va ular ash-Shavkoniyning sheʼr va maktublar majmuasida saqlangan; buning ustiga u hali yigitlik avjida edi. Olat ilmlari va kalomda idroki shu darajada kuchayganki, muzokarada koʻp katta ulamolar undan hayratga tushardi. Unga yozgan nafis risolasi ichida kelgan «Falo adimat minka-l-maoliy jamolaho…» qasidasi va «Yo ayyuha-l-badru-l-munir…» baytlari — ash-Shavkoniy buni oʻtgan asrlarning katta shoirlaridan ham ulugʻ sanaladigan narsa deb biladi.1188-йилда туғилган; сўнг илм аҳлидан бир жамоадан олиб, аш-Шавконийга ҳадис ва усул ўқиган. Зеҳни ўткир, фикри итоаткор, ҳофизаси ҳайратланарли, нозик жойларни тушунишда моҳир, тарихдан хабари юқори, шеърларни ёд сақлаши латиф эди; хат-рисола битишда қўли кучли, назм қариҳаси ўткир. Хуллас, у уламо ва удабо қаторида саналади; ҳамсуҳбати зерикмайдиган, дўсти ажралишга кўнмайдиган киши. аш-Шавконийга ўз тенгдошлари ҳам, улардан юқоридагилар ҳам қодир бўлмайдиган назмий ва насрий мутораҳалар ёзган ва улар аш-Шавконийнинг шеър ва мактублар мажмуасида сақланган; бунинг устига у ҳали йигитлик авжида эди. Олат илмлари ва каломда идроки шу даражада кучайганки, музокарада кўп катта уламолар ундан ҳайратга тушарди. Унга ёзган нафис рисоласи ичида келган «Фало адимат минка-л-маолий жамолаҳо…» қасидаси ва «Ё айюҳа-л-бадру-л-мунир…» байтлари — аш-Шавконий буни ўтган асрларнинг катта шоирларидан ҳам улуғ саналадиган нарса деб билади.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 178Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 178