Muhammad Isʼof ibn Usmon ibn Sulaymon an-Nashoshibiy

Abu al-Fazl kunyali adib va tadqiqotchi; Damashqdagi Arab ilmiy majmasi aʼzolaridan. Bayonda oʻziga xos uslub bilan ajralib turdi va «arab tilining adibi» deb ataldi. Qudsda tugʻilib yashadi, Bayrutdagi Patriarxlik maktabida oʻqidi, gazeta va jurnallarda koʻp yozdi. Sheʼr ham aytdi, ammo oʻzining bu boradagi darajasidan qoniqmay tashladi. Otasidan katta boylik meros oldi. Bir necha yil oʻqituvchilik qildi va Falastin maorifida arab tili inspektori etib tayinlandi. Qohiraga koʻp borardi — u yerdagi doʻstlari, jumladan shahar shoiri Shavqiy uni bu shaharga bogʻlagan edi; baʼzi kitoblarini bostirish uchun kelib, oʻsha yerda vafot etdi. Asabiy mizojli, nafsi baland, hozirjavob, oʻtkir zehnli, notanish kishilardan tortinadigan odam edi. Kitoblari: «al-Islom as-sahih», koʻp qismi «ar-Risola» jurnalida bosilgan «Naql al-adib», «an-Nafois» jurnalida bosilgan «Amsol Abu Tammom», «Kalima fi sayr al-ilm va siratuna maʼahu», «Qalb arabiy va aql urubbiy», tanlanmalar toʻplami «Majmuʼat an-Nashoshibiy», kichik «al-Bustan», Damashq Arab ilmiy majmasi nashr etgan «al-Mahrajon al-alfiy li-Abul-Alo» kitobida chiqqan 39 sahifalik «at-Tafoul val-asariya fi kalom Abul-Alo al-Maarriy», «Kalima fil-lugʻa al-arabiya», «Amoliy an-Nashoshibiy» va «at-Tafoul inda Abul-Alo»; yana Shavqiy, Rayhoniy, Salohiddin, Gʻaloyiniy, Ibrohim Hanonu va «al-Iroq fi sabil al-arabiya» haqida risolalarda chop etgan maʼruzalari bor. Qudsdagi uyida yahudiylar uni egallashidan oldin qolgan boshqa asarlari orasida «Hamosat an-Nashoshibiy», «Jannat Adn» va «al-Umma al-arabiya» bor edi.Абу ал-Фазл куняли адиб ва тадқиқотчи; Дамашқдаги Араб илмий мажмаси аъзоларидан. Баёнда ўзига хос услуб билан ажралиб турди ва «араб тилининг адиби» деб аталди. Қудсда туғилиб яшади, Байрутдаги Патриархлик мактабида ўқиди, газета ва журналларда кўп ёзди. Шеър ҳам айтди, аммо ўзининг бу борадаги даражасидан қониқмай ташлади. Отасидан катта бойлик мерос олди. Бир неча йил ўқитувчилик қилди ва Фаластин маорифида араб тили инспектори этиб тайинланди. Қоҳирага кўп борарди — у ердаги дўстлари, жумладан шаҳар шоири Шавқий уни бу шаҳарга боғлаган эди; баъзи китобларини бостириш учун келиб, ўша ерда вафот этди. Асабий мизожли, нафси баланд, ҳозиржавоб, ўткир зеҳнли, нотаниш кишилардан тортинадиган одам эди. Китоблари: «ал-Ислом ас-саҳиҳ», кўп қисми «ар-Рисола» журналида босилган «Нақл ал-адиб», «ан-Нафоис» журналида босилган «Амсол Абу Таммом», «Калима фи сайр ал-илм ва сиратуна маъаҳу», «Қалб арабий ва ақл уруббий», танланмалар тўплами «Мажмуъат ан-Нашошибий», кичик «ал-Бустан», Дамашқ Араб илмий мажмаси нашр этган «ал-Маҳражон ал-алфий ли-Абул-Ало» китобида чиққан 39 саҳифалик «ат-Тафоул вал-асария фи калом Абул-Ало ал-Мааррий», «Калима фил-луға ал-арабия», «Амолий ан-Нашошибий» ва «ат-Тафоул инда Абул-Ало»; яна Шавқий, Райҳоний, Салоҳиддин, Ғалойиний, Иброҳим Ҳанону ва «ал-Ироқ фи сабил ал-арабия» ҳақида рисолаларда чоп этган маърузалари бор. Қудсдаги уйида яҳудийлар уни эгаллашидан олдин қолган бошқа асарлари орасида «Ҳамосат ан-Нашошибий», «Жаннат Адн» ва «ал-Умма ал-арабия» бор эди.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 30Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 30