Muhammad Makkiy ibn Mustafo ibn Muhammad ibn Azzuz al-Hasaniy al-Idrisiy al-Molikiy at-Tunisiy
Muhaddis
Qozi, faqih va tadqiqotchi. Nafta shahrida tugʻilgan, Tunisda oʻqigan; 1297-hijriy yili Naftada muftilikni, soʻng qoziligini oʻtagan. 1309-yili Tunisga qaytdi, 1313-yili Istanbulga koʻchib, u yerda Dor al-funun va Voizlar madrasasida hadisdan dars berdi va vafotigacha shunda qoldi. Kitoblaridan: «Risola fi usul al-hadis», «as-Sayf ar-rabboniy», «Magʻonim as-saoda fi fazl al-ifoda alo-l-iboda», «Tariq al-janna fi tahliyat al-muʼminot bi-l-fiqh va-s-sunna», «Nazm al-jugʻrofiya allatiy lo tatahavvalu bi mugʻolabat ad-duval», «Taʼdil al-haraka fi umron al-mamlaka», hadis rijoliga oid «Umdat al-asbot», qiroatga oid «Irshod al-hayron fi xilof Qolun li Usmon», falakka oid «al-Javhar al-murattab fi-l-amal bi-r-rubʼ al-mujayyab», manosikka oid «al-Haqq as-sarih», hayʼatga oid «az-Zaxira al-makkiya», «Isʼof al-ixvon fi javob as-suol al-vorid min Dogʻiston», «Hayʼat an-nosik» risolasi, «Usul at-turuq va furuʼuho va salosiluho», «Iqnoʼ al-otib fi ofot al-makotib», «Intihoz al-fursa fi muzokarat mutafannin Qafsa», nazmda yozilgan «al-Ajviba al-makkiya an al-asʼila al-hijoziya», «al-Ivon fi muzokarat al-ahibba bi-l-Qayravon», Muhammad ibn Abu-l-Qosim tarjimasiga oid «Buruq al-mabosim», hayʼatga oid «al-Javhar al-murattab», «Taʼsis al-asonid» va «at-Tanzih an at-taʼtil va-t-tashbih».Қози, фақиҳ ва тадқиқотчи. Нафта шаҳрида туғилган, Тунисда ўқиган; 1297-ҳижрий йили Нафтада муфтиликни, сўнг қозилигини ўтаган. 1309-йили Тунисга қайтди, 1313-йили Истанбулга кўчиб, у ерда Дор ал-фунун ва Воизлар мадрасасида ҳадисдан дарс берди ва вафотигача шунда қолди. Китобларидан: «Рисола фи усул ал-ҳадис», «ас-Сайф ар-раббоний», «Мағоним ас-саода фи фазл ал-ифода ало-л-ибода», «Тариқ ал-жанна фи таҳлият ал-муъминот би-л-фиқҳ ва-с-сунна», «Назм ал-жуғрофия аллатий ло татаҳаввалу би муғолабат ад-дувал», «Таъдил ал-ҳарака фи умрон ал-мамлака», ҳадис рижолига оид «Умдат ал-асбот», қироатга оид «Иршод ал-ҳайрон фи хилоф Қолун ли Усмон», фалакка оид «ал-Жавҳар ал-мураттаб фи-л-амал би-р-рубъ ал-мужайяб», маносикка оид «ал-Ҳаққ ас-сариҳ», ҳайъатга оид «аз-Захира ал-маккия», «Исъоф ал-ихвон фи жавоб ас-суол ал-ворид мин Доғистон», «Ҳайъат ан-носик» рисоласи, «Усул ат-туруқ ва фуруъуҳо ва салосилуҳо», «Иқнў ал-отиб фи офот ал-макотиб», «Интиҳоз ал-фурса фи музокарат мутафаннин Қафса», назмда ёзилган «ал-Ажвиба ал-маккия ан ал-асъила ал-ҳижозия», «ал-Ивон фи музокарат ал-аҳибба би-л-Қайравон», Муҳаммад ибн Абу-л-Қосим таржимасига оид «Буруқ ал-мабосим», ҳайъатга оид «ал-Жавҳар ал-мураттаб», «Таъсис ал-асонид» ва «ат-Танзиҳ ан ат-таътил ва-т-ташбиҳ».
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 7, b. 109Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 7, б. 109