Muhammad Shokir ibn Rogʻib al-Hanbaliy ad-Dimashqiy
Muhaddis
Suriyadagi qonunshunos olimlardan; sheʼri ham yaxshi edi. Damashqda tugʻilgan va oʻsha yerda vafot etgan. Istanbuldagi Mulkiya maktabini tamomlagan (1314-h.) va u yerda Abdulhamid az-Zahroviy bilan birga «al-Hadora» gazetasini chiqargan; 1335-h. yilda Damashqda advokatlik qilgan. Davlat xizmatida bosqichma-bosqich koʻtarilib, Akka, soʻng Hamoda mutasarrif boʻlgan. Birinchi jahon urushidan keyin Damashq hokimi devoniga rais, soʻng Damashq markazining mutasarrifi etib tayinlangan. Fransuz istilosi davrida Vakillar majlisi aʼzosi, keyin maorif vaziri, soʻng adliya vaziri boʻlgan. Undan keyin Damashq universitetida huquq professori edi; soʻnggi yillarini uzlatda oʻtkazdi. Asarlari: ikki juzli «al-Huquq al-idoriya», «Ahkom al-avqof», «Ahkom al-arozi», «Talxis at-tarix al-usmoniy al-musavvar», qisqacha «Usul al-fiqh al-islomiy»; turkchadan «Qonun al-jazo va zaylihi» va «Usul al-muhokamot al-huquqiya va zaylihi» kitoblarini tarjima qilgan.Суриядаги қонуншунос олимлардан; шеъри ҳам яхши эди. Дамашқда туғилган ва ўша ерда вафот этган. Истанбулдаги Мулкия мактабини тамомлаган (1314-ҳ.) ва у ерда Абдулҳамид аз-Заҳровий билан бирга «ал-Ҳадора» газетасини чиқарган; 1335-ҳ. йилда Дамашқда адвокатлик қилган. Давлат хизматида босқичма-босқич кўтарилиб, Акка, сўнг Ҳамода мутасарриф бўлган. Биринчи жаҳон урушидан кейин Дамашқ ҳокими девонига раис, сўнг Дамашқ марказининг мутасаррифи этиб тайинланган. Франсуз истилоси даврида Вакиллар мажлиси аъзоси, кейин маориф вазири, сўнг адлия вазири бўлган. Ундан кейин Дамашқ университетида ҳуқуқ профессори эди; сўнгги йилларини узлатда ўтказди. Асарлари: икки жузли «ал-Ҳуқуқ ал-идория», «Аҳком ал-авқоф», «Аҳком ал-арози», «Талхис ат-тарих ал-усмоний ал-мусаввар», қисқача «Усул ал-фиқҳ ал-исломий»; туркчадан «Қонун ал-жазо ва зайлиҳи» ва «Усул ал-муҳокамот ал-ҳуқуқия ва зайлиҳи» китобларини таржима қилган.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 157Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 157