Muhammad Taqiy ibn Muhibb Ali ibn Muhammad Ali Gulshan al-Hoiriy ash-Sheroziy
Muhaddis
Imomiy mujtahid; 1920-yilgi inglizlarga qarshi Iroq inqilobining ustunlaridan va din kishilari orasida unga birinchi boʻlib daʼvat qilgani. Sherozda tugʻilgan, Hoirda voyaga yetgan, Somarrada yashagan. Najafdagi istiqlol gʻoyasini koʻtargan kishilar uni oʻzlariga diniy peshvo qilgach, Karbaloga koʻchdi va «musulmon kishi oʻziga musulmon boʻlmagan kimsani hokim qilib tanlashi joiz emas» degan fatvosini chiqardi — bu inqilobning birinchi hayqirigʻi boʻldi. Maslahat uchun maxfiy majlis tuzdi; aʼzolari Mahdi al-Xolisiy, Abul-Qosim al-Koshoniy, Muhammad Ali Hibatuddin ash-Shahristoniy, Ahmad al-Xurosoniy va Muhammad Rizo ash-Sheroziy edi. Najafliklar bilan Furot urugʻlari boshliqlari orasida maxfiy uchrashuvlar ketma-ket boʻldi; ular sayyid Hodiy Zuvaynni Bagʻdodga yubordilar, u yerdagi kattalardan Muhammad as-Sadr, Yusuf as-Suvaydiy va Muhammad Jaʼfar Abut-Tamman bilan koʻrishdi va Abut-Tamman bilan Karbaloga qaytdi. Sheroziy majlis chaqirib, unda Britaniya hokimiyatiga xat yozib, Iroq istiqlolini amalga oshirish haqida bergan vaʼdasini bajarishni talab qilish, agar koʻngildagi javob boʻlmasa, ishni boshlash qaror qilindi. U Samova va Rumaysadagi imomiy qabila boshliqlariga xat yozib, inglizlar qattiq turib iroqliklar talablarini rad etsalar, inqilobga tayyor turishni buyurdi. Soʻng «Iroqlik birodarlarimizga» deb boshlanuvchi umumiy maktub yozib, unda Bagʻdod, Kozimiya, Najaf, Karbalo va boshqa joylardagi birodarlari tinch namoyishlar oʻtkazishga kelishganini, baʼzi guruhlar allaqachon namoyishga chiqib, Iroqning islomiy hukumat bilan mustaqil boʻlishiga olib boradigan qonuniy haqlarini talab qilayotganini aytdi va oʻz vakillarini shu haqlarni talab qilish uchun Bagʻdodga yuborishni, tinchlikni buzish yoki oʻzaro janjaldan saqlanishni tavsiya qildi.Имомий мужтаҳид; 1920-йилги инглизларга қарши Ироқ инқилобининг устунларидан ва дин кишилари орасида унга биринчи бўлиб даъват қилгани. Шерозда туғилган, Ҳоирда вояга етган, Сомаррада яшаган. Нажафдаги истиқлол ғоясини кўтарган кишилар уни ўзларига диний пешво қилгач, Карбалога кўчди ва «мусулмон киши ўзига мусулмон бўлмаган кимсани ҳоким қилиб танлаши жоиз эмас» деган фатвосини чиқарди — бу инқилобнинг биринчи ҳайқириғи бўлди. Маслаҳат учун махфий мажлис тузди; аъзолари Маҳди ал-Холисий, Абул-Қосим ал-Кошоний, Муҳаммад Али Ҳибатуддин аш-Шаҳристоний, Аҳмад ал-Хуросоний ва Муҳаммад Ризо аш-Шерозий эди. Нажафликлар билан Фурот уруғлари бошлиқлари орасида махфий учрашувлар кетма-кет бўлди; улар саййид Ҳодий Зувайнни Бағдодга юбордилар, у ердаги катталардан Муҳаммад ас-Садр, Юсуф ас-Сувайдий ва Муҳаммад Жаъфар Абут-Тамман билан кўришди ва Абут-Тамман билан Карбалога қайтди. Шерозий мажлис чақириб, унда Британия ҳокимиятига хат ёзиб, Ироқ истиқлолини амалга ошириш ҳақида берган ваъдасини бажаришни талаб қилиш, агар кўнгилдаги жавоб бўлмаса, ишни бошлаш қарор қилинди. У Самова ва Румайсадаги имомий қабила бошлиқларига хат ёзиб, инглизлар қаттиқ туриб ироқликлар талабларини рад эцалар, инқилобга тайёр туришни буюрди. Сўнг «Ироқлик биродарларимизга» деб бошланувчи умумий мактуб ёзиб, унда Бағдод, Козимия, Нажаф, Карбало ва бошқа жойлардаги биродарлари тинч намойишлар ўтказишга келишганини, баъзи гуруҳлар аллақачон намойишга чиқиб, Ироқнинг исломий ҳукумат билан мустақил бўлишига олиб борадиган қонуний ҳақларини талаб қилаётганини айтди ва ўз вакилларини шу ҳақларни талаб қилиш учун Бағдодга юборишни, тинчликни бузиш ёки ўзаро жанжалдан сақланишни тавсия қилди.
Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 63Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 63