Muhammad Tavfiq ibn Abdulloh Vahbiy

Adab va fiqhdan xabardor kishi; Misr va Sudan tarixi bilan shugʻullangan. Minyada tugʻilgan va 1906-yili Sudanga tarjimon etib tayinlangan. Vatan partiyasi ruhi bilan sugʻorilgan edi va inglizlarning Xartumda sudanliklarga munosabatidagi manmanligi — «har bir sudanlik bosh hokim saroyi oldidan oʻtganda ulovidan tushib, piyoda yurishi shart» degan qoida — uni ogʻritdi. Ikki doʻsti bilan sudanliklarni inqilobga undash uchun maxfiy jamiyat tuzishga kelishdi; teatr uchun deb eʼlon qilingan jamiyat nomi ostida koʻp tarafdor toʻpladilar. «Roid as-Sudon» gazetasini chiqardilar — uni avval Abdurahim Qulaylot, soʻng shu kishining oʻzi tahrir qildi; gazetani Britaniya hokimiyati yopdi. U Xartumda jinoyat ishlari qozisi etib tayinlandi va 1924-yili inglizlar uni siqib qoʻyayotganini sezib, taʼtilga Misrga, u yerdan Parijga ketdi va Misr konsulligiga ishga olindi. 1930-yili Tashqi ishlar vazirligida ishlash uchun Misrga qaytdi va nafaqada vafot etdi. Xotini uning «Xotiralar»ini hamda «Tarixi Misr min ahdi Muhammad Ali ilo ahdi Foruq» kitobini oshkor qildi; 1952-yil inqilobi bu kitobning bosilishiga ruxsat bermadi.Адаб ва фиқҳдан хабардор киши; Миср ва Судан тарихи билан шуғулланган. Миняда туғилган ва 1906-йили Суданга таржимон этиб тайинланган. Ватан партияси руҳи билан суғорилган эди ва инглизларнинг Хартумда суданликларга муносабатидаги манманлиги — «ҳар бир суданлик бош ҳоким саройи олдидан ўтганда уловидан тушиб, пиёда юриши шарт» деган қоида — уни оғритди. Икки дўсти билан суданликларни инқилобга ундаш учун махфий жамият тузишга келишди; театр учун деб эълон қилинган жамият номи остида кўп тарафдор тўпладилар. «Роид ас-Судон» газетасини чиқардилар — уни аввал Абдураҳим Қулайлот, сўнг шу кишининг ўзи таҳрир қилди; газетани Британия ҳокимияти ёпди. У Хартумда жиноят ишлари қозиси этиб тайинланди ва 1924-йили инглизлар уни сиқиб қўяётганини сезиб, таътилга Мисрга, у ердан Парижга кетди ва Миср консуллигига ишга олинди. 1930-йили Ташқи ишлар вазирлигида ишлаш учун Мисрга қайтди ва нафақада вафот этди. Хотини унинг «Хотиралар»ини ҳамда «Тарихи Миср мин аҳди Муҳаммад Али ило аҳди Форуқ» китобини ошкор қилди; 1952-йил инқилоби бу китобнинг босилишига рухсат бермади.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 6, b. 67Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 6, б. 67