Muhsin (Muhammad Muhsin) ibn Ali ibn Muhammad Rizo at-Tehroniy (Ogʻo Buzurg)

Muallif-musanniflarning tarjimalari boʻyicha olim; koʻp tahqiq va tekshiruv bilan ish koʻrardi. Tehron ahlidan; oʻsha yerda tugʻildi, 1313-hijriy yili Iroqqa koʻchdi va Najafda fiqh oʻrganib, qirq yoshga yetmay ijtihod ijozasini oldi. Erondagi konstitutsiyaviy inqilob masalasida qatnashdi; Somarroga koʻchdi (1329–1355), soʻng kitoblarini yozishni davom ettirish uchun Najafga qaytdi va vafotigacha shu ishda qoldi. U shia muhaddislarining shayxiga aylandi va undan hadis rivoyatida ikki mingdan ortiq ijoza chiqdi. Bosilgan kitoblari: «az-Zariʼa ilo tasonif ash-shiʼa»ning oʻn toʻqqiz juzʼi va «Nuqabo al-bashar fil-qarn ar-robiʼ ashar» — bu tarojimga oid oʻn bir kitobdan biri boʻlib, ular toʻrtinchi hijriy asr vafotlaridan hozirgacha boʻlgan davrni qamraydi; har birini bir asrga bagʻishlab alohida nom bergan va hammasini «Tabaqot aʼlom ash-shiʼa» deb atagan, undan olti jild chiqqan. Qoʻlyozma kitoblaridan «Ziyoʼ al-mafozot fi turuq mashoyix al-ijozat» va nasablarga oid «Mushajjara». Shayx Muhammad Hasan at-Toliqoniy Najafda eʼlon qilgan soʻzida aytilishicha, u besh mingdan ortiq kitobni oʻz ichiga olgan kutubxonasini vaqf qilgan va unga uyidan bir qism ajratgan.Муаллиф-мусаннифларнинг таржималари бўйича олим; кўп таҳқиқ ва текширув билан иш кўрарди. Теҳрон аҳлидан; ўша ерда туғилди, 1313-ҳижрий йили Ироққа кўчди ва Нажафда фиқҳ ўрганиб, қирқ ёшга етмай ижтиҳод ижозасини олди. Эрондаги конституциявий инқилоб масаласида қатнашди; Сомаррога кўчди (1329–1355), сўнг китобларини ёзишни давом эттириш учун Нажафга қайтди ва вафотигача шу ишда қолди. У шиа муҳаддисларининг шайхига айланди ва ундан ҳадис ривоятида икки мингдан ортиқ ижоза чиқди. Босилган китоблари: «аз-Зариъа ило тасониф аш-шиъа»нинг ўн тўққиз жузъи ва «Нуқабо ал-башар фил-қарн ар-робиъ ашар» — бу тарожимга оид ўн бир китобдан бири бўлиб, улар тўртинчи ҳижрий аср вафотларидан ҳозиргача бўлган даврни қамрайди; ҳар бирини бир асрга бағишлаб алоҳида ном берган ва ҳаммасини «Табақот аълом аш-шиъа» деб атаган, ундан олти жилд чиққан. Қўлёзма китобларидан «Зийў ал-мафозот фи туруқ машойих ал-ижозат» ва насабларга оид «Мушажжара». Шайх Муҳаммад Ҳасан ат-Толиқоний Нажафда эълон қилган сўзида айтилишича, у беш мингдан ортиқ китобни ўз ичига олган кутубхонасини вақф қилган ва унга уйидан бир қисм ажратган.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 5, b. 288Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 5, б. 288