Muso al-Hodiy ibn al-Mahdiy

Otasi vafot etganida u otasidan keyingi vali ahd edi; otasi oʻlimidan oldin vali ahdlikda ukasi Rashidni undan oldinga oʻtkazishni koʻzlagan, ammo Mahdiy Mosabazonda vafot etib, bunga ulgurilmagan edi. Oʻsha paytda u Jurjonda edi; davlat kishilaridan Rabiʼ Hojib va bir qancha qoʻmondonlar Bagʻdodda hozir turgan Rashidga bayʼat qilishga, bu yoʻlda qoʻshinga pul sarflashga bel bogʻlashdi. Xabarni eshitgan Hodiy Jurjondan Bagʻdodga yigirma kunda yetib keldi, xalqqa xutba qilib, bayʼat oldi; Rabiʼ Hojib yashirindi, uni topib keltirishdi, u esa afv etdi, yaxshilik qildi, hojiblik vazifasida qoldirib, ustiga vazirlik va boshqa voliyliklarni ham berdi. Otasiga ergashib, har tomondan zindiqlarni qidirtirdi va ularning koʻpini oʻldirdi. Yolgʻizlikda doʻstlari bilan odamlarning eng hazilkashi edi, ammo xalifalik maqomida oʻtirsa, salobati va rayosatidan unga qarashga botina olishmasdi; koʻrkam, vazmin, haybatli yigit edi.Отаси вафот этганида у отасидан кейинги вали аҳд эди; отаси ўлимидан олдин вали аҳдликда укаси Рашидни ундан олдинга ўтказишни кўзлаган, аммо Маҳдий Мосабазонда вафот этиб, бунга улгурилмаган эди. Ўша пайтда у Журжонда эди; давлат кишиларидан Рабиъ Ҳожиб ва бир қанча қўмондонлар Бағдодда ҳозир турган Рашидга байъат қилишга, бу йўлда қўшинга пул сарфлашга бел боғлашди. Хабарни эшитган Ҳодий Журжондан Бағдодга йигирма кунда етиб келди, халққа хутба қилиб, байъат олди; Рабиъ Ҳожиб яширинди, уни топиб келтиришди, у эса афв этди, яхшилик қилди, ҳожиблик вазифасида қолдириб, устига вазирлик ва бошқа волийликларни ҳам берди. Отасига эргашиб, ҳар томондан зиндиқларни қидиртирди ва уларнинг кўпини ўлдирди. Ёлғизликда дўстлари билан одамларнинг энг ҳазилкаши эди, аммо халифалик мақомида ўтирса, салобати ва раёсатидан унга қарашга ботина олишмасди; кўркам, вазмин, ҳайбатли йигит эди.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5029Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5029