Nasib ibn Hamud ibn Hasan ibn Yunus Arslon

Shoir; mutafakkir yozuvchilardan, arslonlar amirlarining nodir kishilaridan. Bayrutda tugʻilgan, Shuvayfotda, soʻng Bayrutdagi «al-Hikma» maktabida oʻqigan. Johiliyat va muxazram shoirlarining sheʼriga berilib, koʻpini yod olgan; maktabdayoq sheʼr aytib, «Sayf ibn Zi Yazanning habashlar bilan voqeasi»ni fasllardan iborat asar qilib nazmga solgan; taʼlimini Bayrutdagi Sultoniya maktabida tugatgan. Livandagi Shuvayfot nohiyasiga mudir etib tayinlanib, oʻn yilcha maqtalgan tarzda ishladi, soʻng iltimosiga koʻra vazifadan boʻshab Bayrutda yashadi. Usmonli konstitutsiyasi eʼlon qilingach, Bayrutdagi «Ittihod va taraqqiy» jamiyati klubiga rais etib saylandi; keyin ittihodchilarning arablar bilan yomon muomalasidan gʻazablanib ulardan ajraldi va «markazsizlik» tarafdorlariga qoʻshilib, qarashlarini bayrutlik «al-Mufid» gazetasida chop etardi — bu maqolalari arab harakatiga katta taʼsir koʻrsatdi; soʻng bir muddat oʻsha gazetaning tahririni koʻngilli holda kuzatib bordi va uning gazeta idorasidagi majlisi yozuvchilar, adiblar hamda fikr yetakchilarining yigʻin joyi edi. 1914-yili umumiy urush boshlanganda odamlarning koʻpidan uzilib uyida oʻtirdi, 1915-yili Shuvayfotga koʻchdi va oʻz ekinzori bilan ikki akasi — Shakib va Odilning ekinzorlarini obod qilishga berildi, shu chekinishda vafotigacha qoldi. Kuchli adib, sheʼri salobatli, suhbati shirin, hozirjavob edi va shuhratni yoqtirmasdi; «al-Mufid»dagi maqolalarini «Usmoniy hurr» nomi bilan chiqarardi. Vafotidan soʻng akasi amir Shakib uning «Sheʼr devoni»ni «Ravz ash-shaqiq fil-jazl ar-raqiq» nomi bilan nashr etdi.Шоир; мутафаккир ёзувчилардан, арслонлар амирларининг нодир кишиларидан. Байрутда туғилган, Шувайфотда, сўнг Байрутдаги «ал-Ҳикма» мактабида ўқиган. Жоҳилият ва мухазрам шоирларининг шеърига берилиб, кўпини ёд олган; мактабдаёқ шеър айтиб, «Сайф ибн Зи Язаннинг ҳабашлар билан воқеаси»ни фасллардан иборат асар қилиб назмга солган; таълимини Байрутдаги Султония мактабида тугатган. Ливандаги Шувайфот ноҳиясига мудир этиб тайинланиб, ўн йилча мақталган тарзда ишлади, сўнг илтимосига кўра вазифадан бўшаб Байрутда яшади. Усмонли конституцияси эълон қилингач, Байрутдаги «Иттиҳод ва тараққий» жамияти клубига раис этиб сайланди; кейин иттиҳодчиларнинг араблар билан ёмон муомаласидан ғазабланиб улардан ажралди ва «марказсизлик» тарафдорларига қўшилиб, қарашларини байрутлик «ал-Муфид» газетасида чоп этарди — бу мақолалари араб ҳаракатига катта таъсир кўрсатди; сўнг бир муддат ўша газетанинг таҳририни кўнгилли ҳолда кузатиб борди ва унинг газета идорасидаги мажлиси ёзувчилар, адиблар ҳамда фикр етакчиларининг йиғин жойи эди. 1914-йили умумий уруш бошланганда одамларнинг кўпидан узилиб уйида ўтирди, 1915-йили Шувайфотга кўчди ва ўз экинзори билан икки акаси — Шакиб ва Одилнинг экинзорларини обод қилишга берилди, шу чекинишда вафотигача қолди. Кучли адиб, шеъри салобатли, суҳбати ширин, ҳозиржавоб эди ва шуҳратни ёқтирмасди; «ал-Муфид»даги мақолаларини «Усмоний ҳурр» номи билан чиқарарди. Вафотидан сўнг акаси амир Шакиб унинг «Шеър девони»ни «Равз аш-шақиқ фил-жазл ар-рақиқ» номи билан нашр этди.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 8, b. 17Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 8, б. 17