Nasr ibn Abdurrazzoq ibn Abdulqodir al-Kiloniy

Shayx Abdulqodir al-Kiloniyning nabirasi, Abdurrazzoqning oʻgʻli; qozilar qozisi Imoduddin Abu Solih al-Jiliy, soʻng al-Bagʻdodiy, hanbaliy. Ibn al-Battiy unga ijozat bergan, Shuhda va uning tabaqasidan eshitgan; dars bergan, fatvo bergan, munozara qilgan va mazhabda yuksalgan. Olti yuz yigirma uchinchi yilda qozilikni egallab, bir necha oydan soʻng ozod qilingan. «al-Ibar»da: «Latif, zarif, diyonati mustahkam, tavozeʼi koʻp, qazoda ehtiyotkor, haq yoʻlida qatʼiy, yaltoqlanish va sunʼiylikdan xoli edi», — deyilgan. Ibn Rajab: «Qadri ulugʻ, ovozasi keng, xosu om nazdida hurmatli; nusk va ibodat yoʻlini tutgan, xushmuomala, aqlli, kamtar, mehribon va ochiq yuzli edi. Ilmni sevar, ahlini izzat qilardi. Asariy va sunniy edi, hadisga yopishgan va uni bilgan». Xalifa az-Zohir uni butun mamlakati boʻyicha qozilar qozisi qilib tayinlagan; aytilishicha, u zavul-arhomga meros berilishi shartisiz qabul qilmagan. Xalifa unga: «Har haqdorga haqqini ber, Allohdan qoʻrq va Undan boʻlak hech kimdan qoʻrqma», — degan va qamoqdagi qarzdorlarning qarzini uzish uchun oʻn ming dinor yuborgan. Barcha vaqflar — omma vaqflari, shofiʼiy va hanafiy madrasalari vaqflari hamda ikki jomeʼ nazorati unga topshirilgan, u hatto Nizomiyagacha barcha madrasalarga tayinlar va ozod qilar edi. al-Mustansir uni ozod qilganda: «Qazodan xalos boʻlganim uchun Allohga hamd aytdim», — degan baytlarni oʻqigan. Ibn Rajab: «Ashoblarimizdan undan oldin qozilar qozisi deb atalgan birortasini bilmayman», — deydi. Fiqhda «Irshod al-mubtadiin» kitobini yozgan va oʻzi uchun qirq hadis tuzgan. Undan bir jamoa fiqh oʻrgangan va koʻp kishi hadis eshitgan; jumladan Abdussamad ibn Abul-Jaysh rivoyat qilgan. Shavvolning oʻn oltinchi yakshanba kuni sahar chogʻida yetmish yoshida vafot etib, Imom Ahmad turbasida dafn qilingan.Шайх Абдулқодир ал-Килонийнинг набираси, Абдурраззоқнинг ўғли; қозилар қозиси Имодуддин Абу Солиҳ ал-Жилий, сўнг ал-Бағдодий, ҳанбалий. Ибн ал-Баттий унга ижозат берган, Шуҳда ва унинг табақасидан эшитган; дарс берган, фатво берган, мунозара қилган ва мазҳабда юксалган. Олти юз йигирма учинчи йилда қозиликни эгаллаб, бир неча ойдан сўнг озод қилинган. «ал-Ибар»да: «Латиф, зариф, диёнати мустаҳкам, тавозеъи кўп, қазода эҳтиёткор, ҳақ йўлида қатъий, ялтоқланиш ва сунъийликдан холи эди», — дейилган. Ибн Ражаб: «Қадри улуғ, овозаси кенг, хосу ом наздида ҳурматли; нуск ва ибодат йўлини тутган, хушмуомала, ақлли, камтар, меҳрибон ва очиқ юзли эди. Илмни севар, аҳлини иззат қиларди. Асарий ва сунний эди, ҳадисга ёпишган ва уни билган». Халифа аз-Зоҳир уни бутун мамлакати бўйича қозилар қозиси қилиб тайинлаган; айтилишича, у завул-арҳомга мерос берилиши шартисиз қабул қилмаган. Халифа унга: «Ҳар ҳақдорга ҳаққини бер, Аллоҳдан қўрқ ва Ундан бўлак ҳеч кимдан қўрқма», — деган ва қамоқдаги қарздорларнинг қарзини узиш учун ўн минг динор юборган. Барча вақфлар — омма вақфлари, шофиъий ва ҳанафий мадрасалари вақфлари ҳамда икки жомеъ назорати унга топширилган, у ҳатто Низомиягача барча мадрасаларга тайинлар ва озод қилар эди. ал-Мустансир уни озод қилганда: «Қазодан халос бўлганим учун Аллоҳга ҳамд айтдим», — деган байтларни ўқиган. Ибн Ражаб: «Ашобларимиздан ундан олдин қозилар қозиси деб аталган бирортасини билмайман», — дейди. Фиқҳда «Иршод ал-мубтадиин» китобини ёзган ва ўзи учун қирқ ҳадис тузган. Ундан бир жамоа фиқҳ ўрганган ва кўп киши ҳадис эшитган; жумладан Абдуссамад ибн Абул-Жайш ривоят қилган. Шавволнинг ўн олтинчи якшанба куни саҳар чоғида етмиш ёшида вафот этиб, Имом Аҳмад турбасида дафн қилинган.

Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 7, b. 279Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 7, б. 279