Qatoda ibn an-Nuʼmon al-Ansoriy al-Avsiy

Ansoriy, Avs qabilasidan. Uhud kuni koʻzi chiqib ketganda Nabiy ﷺ uni oʻrniga qaytargan, soʻng u koʻzi ikkovidan chiroylirogʻi boʻlib qolgan. Sababi shuki, mushriklarning kamonchilari Rasululloh ﷺ ni koʻzlab otar, sahobalari esa birin-ketin u zotning roʻparasida turib oʻqni oʻz jonlari bilan qaytarar edi; shu yoʻsinda oʻn kishi halok boʻldi, Qatoda ularning oʻn birinchisi edi. Jang tugab, koʻzi oqib chiqqach, u: «Mening xotinim bor, men uni qizgʻanaman va sevaman; meni bu holda koʻrsa, jirkanadi. Men bu ishni faqat shahidlik uchun qildim», — dedi; shunda Nabiy ﷺ koʻzini joyiga qaytardi va u ikki koʻzining eng ravshani va chiroylisi boʻldi. Oʻgʻli umaviy xalifalardan birining huzuriga borganda, «Sen kimsan?» deb soʻralgach: «Men yuzi boʻylab koʻzi oqib tushgan, soʻng Mustafo ﷺ ning qoʻli bilan eng goʻzal tarzda qaytarilgan kishining oʻgʻliman», — degan.Ансорий, Авс қабиласидан. Уҳуд куни кўзи чиқиб кетганда Набий ﷺ уни ўрнига қайтарган, сўнг у кўзи икковидан чиройлироғи бўлиб қолган. Сабаби шуки, мушрикларнинг камончилари Расулуллоҳ ﷺ ни кўзлаб отар, саҳобалари эса бирин-кетин у зотнинг рўпарасида туриб ўқни ўз жонлари билан қайтарар эди; шу йўсинда ўн киши ҳалок бўлди, Қатода уларнинг ўн биринчиси эди. Жанг тугаб, кўзи оқиб чиққач, у: «Менинг хотиним бор, мен уни қизғанаман ва севаман; мени бу ҳолда кўрса, жирканади. Мен бу ишни фақат шаҳидлик учун қилдим», — деди; шунда Набий ﷺ кўзини жойига қайтарди ва у икки кўзининг энг равшани ва чиройлиси бўлди. Ўғли умавий халифалардан бирининг ҳузурига борганда, «Сен кимсан?» деб сўралгач: «Мен юзи бўйлаб кўзи оқиб тушган, сўнг Мустафо ﷺ нинг қўли билан энг гўзал тарзда қайтарилган кишининг ўғлиман», — деган.

Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 1, b. 179Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 1, б. 179