Qustokiy ibn Yusuf ibn Butrus ibn Yusuf ibn Mixoil al-Himsiy

Shoir va tanqidchi yozuvchilardan; Halab ahlidan — tugʻilgani ham, vafoti ham shu shaharda. Asli Himsdan: bobolaridan «al-Xuriy Ibrohim Masʼad» melodiy XVI asrning birinchi yarmida Halabga koʻchgan va «Hims»ga nisbat unga hamda avlodiga yopishib qolgan; bu avloddan hozir Damashq, Qohira, Marsel, Parij va Londonda bor. Qustokiy rum-katoliklarning bir maktabida, soʻng fransiskan rohiblari maktabida oʻqidi — bunda 15 oydan ortiq turmay, savdoga burildi va katta boylik toʻpladi, boʻsh vaqtlarida baʼzi muallimlardan arab tili ilmlarini oʻqidi. Marsel va Parijga bir necha bor borib, oʻsha oraliqlarda fransuz tilini puxta oʻrgandi va arab adabiyotidan koʻp mutolaa qildi; Zirikliyga yoʻllagan maktubida oʻzi haqida: «u fasihlarning kitobidan boshqasini mutolaa qilmasdi, hatto oʻzgalarning kitobini oʻqishdan qattiq bosh tortadigan boʻldi», degan. 1905-yili savdoni tashlab, Fransiya, Angliya, Italiya, Konstantinopol va Misrga koʻp safar qildi. Eng yaxshi kitobi — uch juzʼli «Manhal al-vurrod fi ilm al-intiqod»; yirik gazeta va jurnallarda koʻp maqola bosdi. Yana togʻasi Jabroil ad-Dallolning siyrati haqida «as-Sihr al-halol fi sheʼr ad-Dallol», «Udabo Halab zavul-asar fil-qarn at-tosiʼ ashar», bosilmagan «Majmuʼ rasoil va xutab va maqolot fi agʻroz shatto», katta «Devon sheʼr» va oʻzi tuzgan «Majmuʼ agʻoniy» bor. Damashqdagi Arab ilmiy majmasi aʼzolaridan edi; sheʼrida sanʼatning puxtaligi ustun, baʼzisida nozik shirinlik ham bor.Шоир ва танқидчи ёзувчилардан; Ҳалаб аҳлидан — туғилгани ҳам, вафоти ҳам шу шаҳарда. Асли Ҳимсдан: боболаридан «ал-Хурий Иброҳим Масъад» мелодий ХВИ асрнинг биринчи ярмида Ҳалабга кўчган ва «Ҳимс»га нисбат унга ҳамда авлодига ёпишиб қолган; бу авлоддан ҳозир Дамашқ, Қоҳира, Марсел, Париж ва Лондонда бор. Қустокий рум-католикларнинг бир мактабида, сўнг франсискан роҳиблари мактабида ўқиди — бунда 15 ойдан ортиқ турмай, савдога бурилди ва катта бойлик тўплади, бўш вақтларида баъзи муаллимлардан араб тили илмларини ўқиди. Марсел ва Парижга бир неча бор бориб, ўша оралиқларда франсуз тилини пухта ўрганди ва араб адабиётидан кўп мутолаа қилди; Зириклийга йўллаган мактубида ўзи ҳақида: «у фасиҳларнинг китобидан бошқасини мутолаа қилмасди, ҳатто ўзгаларнинг китобини ўқишдан қаттиқ бош тортадиган бўлди», деган. 1905-йили савдони ташлаб, Франсия, Англия, Италия, Константинопол ва Мисрга кўп сафар қилди. Энг яхши китоби — уч жузъли «Манҳал ал-вуррод фи илм ал-интиқод»; йирик газета ва журналларда кўп мақола босди. Яна тоғаси Жаброил ад-Даллолнинг сийрати ҳақида «ас-Сиҳр ал-ҳалол фи шеър ад-Даллол», «Удабо Ҳалаб завул-асар фил-қарн ат-тосиъ ашар», босилмаган «Мажмуъ расоил ва хутаб ва мақолот фи ағроз шатто», катта «Девон шеър» ва ўзи тузган «Мажмуъ ағоний» бор. Дамашқдаги Араб илмий мажмаси аъзоларидан эди; шеърида санъатнинг пухталиги устун, баъзисида нозик ширинлик ҳам бор.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 5, b. 197Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 5, б. 197