Qutbuddin ibn Alouddin an-Nahravoliy al-Makkiy al-Hanafiy
Roviy
Katta olim; Haram ash-Sharifda fiqh, tafsir, ikki usul va boshqa ilmlardan dars beruvchilardan biri edi. Makka shariflari uchun insho (rasmiy yozishmalar) yozar va balogʻati katta edi — buni uning «al-Barq al-yamoniy fil-fath al-usmoniy» nomli asarini koʻrgan kishi biladi; yana «al-Iʼlom fi axbori baytillohil-harom»ning ham muallifi. Turklar oldida obroʻsi ulugʻ edi: ularning kattalaridan kim haj qilsa, uni tavof qildiruvchi shu kishi boʻlar, boshqasiga rozi boʻlmasdilar va unga keng ehson qilardilar; u esa olgan narsasiga nafis kitoblar sotib olib, ularni muhtojlarga berardi va unda boshqa hech kimda toʻplanmagan kitoblar jamlangan edi. Bogʻlarda sayr qilishni koʻp yaxshi koʻrar, tez-tez Toifga chiqar va oʻzi bilan bir jamoat olim va adiblarni olib borib, hammasining kifoyasini oʻz zimmasiga olar edi. Vafotini az-Zamdiy «Zayl al-Gʻirbol»da toʻqqiz yuz sakson sakkizinchi yil deb belgilagan; al-Isomiy esa oʻz tarixida uning toʻqqiz yuz toʻqsoninchi yil rabius-soniy oyining yigirma oltinchi kunida, shanba kuni vafot etganini aytgan.Катта олим; Ҳарам аш-Шарифда фиқҳ, тафсир, икки усул ва бошқа илмлардан дарс берувчилардан бири эди. Макка шарифлари учун иншо (расмий ёзишмалар) ёзар ва балоғати катта эди — буни унинг «ал-Барқ ал-ямоний фил-фатҳ ал-усмоний» номли асарини кўрган киши билади; яна «ал-Иълом фи ахбори байтиллоҳил-ҳаром»нинг ҳам муаллифи. Турклар олдида обрўси улуғ эди: уларнинг катталаридан ким ҳаж қилса, уни тавоф қилдирувчи шу киши бўлар, бошқасига рози бўлмасдилар ва унга кенг эҳсон қилардилар; у эса олган нарсасига нафис китоблар сотиб олиб, уларни муҳтожларга берарди ва унда бошқа ҳеч кимда тўпланмаган китоблар жамланган эди. Боғларда сайр қилишни кўп яхши кўрар, тез-тез Тоифга чиқар ва ўзи билан бир жамоат олим ва адибларни олиб бориб, ҳаммасининг кифоясини ўз зиммасига олар эди. Вафотини аз-Замдий «Зайл ал-Ғирбол»да тўққиз юз саксон саккизинчи йил деб белгилаган; ал-Исомий эса ўз тарихида унинг тўққиз юз тўқсонинчи йил рабиус-соний ойининг йигирма олтинчи кунида, шанба куни вафот этганини айтган.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 595Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 595