Rifoa Rofiʼ ibn Badaviy ibn Ali at-Tahtoviy

Nasabi Husayn ibn Aliga ulanadigan misrlik olim; zamonaviy davrda Misr ilmiy uygʻonishining ustunlaridan. Tahtoda tugʻilgan, 1223-yili Qohiraga borib Azharda oʻqigan. Misr hukumati uni yangi ilmlarni oʻrganish uchun Yevropaga yuborgan yoshlar guruhi bilan birga namozga imom va voiz qilib joʻnatgan; u yerda fransuz tilini oʻrgangan, geografiya va tarixni oʻzlashtirgan. Misrga qaytgach, Tibbiyot maktabida tarjima boʻlimiga rahbar boʻlgan va «Al-Vaqoiʼ al-misriya» gazetasini ochgan. Fransuz tilidan koʻp kitob tasnif va tarjima qilgan: Deppingdan olingan «Qaloid al-mafoxir fi gʻaroib odot al-avoil val-avoxir», Ferrarning «Al-Maodin an-nofiʼa», «Mabodiʼ al-handasa», «Al-Murshid al-amin fi tarbiyat al-banot val-banin», siyratga oid «Nihoyat al-ijoz», Misr tarixiga oid «Anvor tavfiq al-jalil», «Taʼrib al-qonun al-madaniy al-fransoviy», «Tarix qudamo al-misriyyin», «Bidoyat al-qudamo», Malte-Brunning «Jugʻrofiya»si, 53 varaqlik «Jugʻrofiyat bilod ash-Shom» risolasi, «At-Taʼrifot ash-shofiya li-murid al-jugʻrofiya» va Fransiyaga safari haqidagi «Taxlis al-ibriz». Umar Tuson aytadi: «U Alsun maktabining asoschisi va noziri, arab ilmiy uygʻonishining ustunlaridan, balki Misrdagi imomidir». Qohirada vafot etgan. Ahmad Ahmad Badaviyning u haqda «Rifoa Tahtoviy bek» kitobi bor.Насаби Ҳусайн ибн Алига уланадиган мисрлик олим; замонавий даврда Миср илмий уйғонишининг устунларидан. Таҳтода туғилган, 1223-йили Қоҳирага бориб Азҳарда ўқиган. Миср ҳукумати уни янги илмларни ўрганиш учун Европага юборган ёшлар гуруҳи билан бирга намозга имом ва воиз қилиб жўнатган; у ерда франсуз тилини ўрганган, география ва тарихни ўзлаштирган. Мисрга қайтгач, Тиббиёт мактабида таржима бўлимига раҳбар бўлган ва «Ал-Вақоиъ ал-мисрия» газетасини очган. Франсуз тилидан кўп китоб тасниф ва таржима қилган: Деппингдан олинган «Қалоид ал-мафохир фи ғароиб одот ал-авоил вал-авохир», Феррарнинг «Ал-Маодин ан-нофиъа», «Мабодиъ ал-ҳандаса», «Ал-Муршид ал-амин фи тарбият ал-банот вал-банин», сийратга оид «Ниҳоят ал-ижоз», Миср тарихига оид «Анвор тавфиқ ал-жалил», «Таъриб ал-қонун ал-маданий ал-франсовий», «Тарих қудамо ал-мисриййин», «Бидоят ал-қудамо», Малте-Бруннинг «Жуғрофия»си, 53 варақлик «Жуғрофият билод аш-Шом» рисоласи, «Ат-Таърифот аш-шофия ли-мурид ал-жуғрофия» ва Франсияга сафари ҳақидаги «Тахлис ал-ибриз». Умар Тусон айтади: «У Алсун мактабининг асосчиси ва нозири, араб илмий уйғонишининг устунларидан, балки Мисрдаги имомидир». Қоҳирада вафот этган. Аҳмад Аҳмад Бадавийнинг у ҳақда «Рифоа Таҳтовий бек» китоби бор.

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 3, b. 29Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 3, б. 29