Safiyuddin Abdulaziz ibn Saroyo ibn Ali at-Toiy al-Hilliy

677-yil rabiʼul-oxirida tugʻilgan; adabga berilib, sheʼrning barcha fanlarida, maoniy va bayonda hamda arab tilida mohir boʻlgan. Savdo bilan ham shugʻullanib, Shom, Misr, Moridin va boshqa joylarga borib-kelar, soʻng yurtiga qaytardi; shu orada podshohlar va aʼyonlarni madh etardi. Bir muddat Moridin podshohlariga bogʻlangan va ularning madhida gʻurralari bor; an-Nosir Muhammad ibn Qalovun va al-Muayyadni ham madh etgan. Rafz bilan ayblanardi — Ibn Hajar: «Sheʼrida buni his qildiradigan narsa bor, shu bilan birga u oʻz tili bilan undan tozalanardi va bu uning sheʼrlarida mavjud, chunki ularda bunga zid narsa bor», deydi. Qohiraga birinchi bor yigirma nechanchi yilda kirib, Aloʼuddin ibn al-Asirni madh etgan, u iltifot koʻrsatib, uni sultonga yetkazgan; Ibn Sayyid an-Nos, Abu Hayyon va oʻsha asr fozillari bilan uchrashgan va ular uning fazilatlarini eʼtirof etishgan. as-Sadr Shamsuddin Abdullatif «sheʼrni undan boshqa hech kim shunday nazm qilmagan» deb eʼtiqod qilardi; ash-Shavkoniy: «Adabdan xabari bor kishi buni uning zamondoshlariga nisbatan ham qabul qilmaydi, boshqalar qayoqda», deydi. Sheʼr devoni mashhur boʻlib, koʻp fanlarni oʻz ichiga oladi; mashhur badiʼiyyasi bor va unga sharh yozib, unda bir yuz qirq kitobdan foydalanganini aytgan. 752-yilda vafot etgan.677-йил рабиъул-охирида туғилган; адабга берилиб, шеърнинг барча фанларида, маоний ва баёнда ҳамда араб тилида моҳир бўлган. Савдо билан ҳам шуғулланиб, Шом, Миср, Моридин ва бошқа жойларга бориб-келар, сўнг юртига қайтарди; шу орада подшоҳлар ва аъёнларни мадҳ этарди. Бир муддат Моридин подшоҳларига боғланган ва уларнинг мадҳида ғурралари бор; ан-Носир Муҳаммад ибн Қаловун ва ал-Муайядни ҳам мадҳ этган. Рафз билан айбланарди — Ибн Ҳажар: «Шеърида буни ҳис қилдирадиган нарса бор, шу билан бирга у ўз тили билан ундан тозаланарди ва бу унинг шеърларида мавжуд, чунки уларда бунга зид нарса бор», дейди. Қоҳирага биринчи бор йигирма нечанчи йилда кириб, Алўуддин ибн ал-Асирни мадҳ этган, у илтифот кўрсатиб, уни султонга етказган; Ибн Саййид ан-Нос, Абу Ҳайён ва ўша аср фозиллари билан учрашган ва улар унинг фазилатларини эътироф этишган. ас-Садр Шамсуддин Абдуллатиф «шеърни ундан бошқа ҳеч ким шундай назм қилмаган» деб эътиқод қиларди; аш-Шавконий: «Адабдан хабари бор киши буни унинг замондошларига нисбатан ҳам қабул қилмайди, бошқалар қаёқда», дейди. Шеър девони машҳур бўлиб, кўп фанларни ўз ичига олади; машҳур бадиъийяси бор ва унга шарҳ ёзиб, унда бир юз қирқ китобдан фойдаланганини айтган. 752-йилда вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 0Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 0