Sahbon Voil
Sahobiy
Ibn Asokir: «Muoviya huzuriga kelib soʻzlagan, Muoviya: “Oʻsha shayx senmisan?” deganida: “Ha, Allohga qasamki, undan ham ortigʻiman”, degan», deydi. Ibn al-Javziy: bir kuni Muoviya huzuriga kirganida qabilalarning xatiblari hozir edi, uni koʻrishlari bilan oʻzlarining undan qolishishini bilib chiqib ketishdi. Muoviya: «Xutba qil», deganida: «Qadimni toʻgʻrilaydigan bir hassa topib beringlar», dedi; «Amirul-moʻminin huzurida hassani nima qilasan?» deyishganda: «Muso Robbiga soʻzlaganida uni nima qilgan edi?» dedi. Hassani olib, peshindan asrga yaqin vaqtgacha soʻzladi — na tomoq qirdi, na yoʻtaldi, na toʻxtadi, na bir maʼnoni boshlab tashlab qoʻydi; soʻzi hali tugamagan holda chiqdi. Muoviya: «Namoz!» deganida: «Namoz oldingda; biz hamdu sano, vaʼzu ogohlantirish, eslatma, vaʼda va vaʼidda emasmizmi?» dedi. Muoviya: «Sen arablarning eng xatibisan», deganida: «Yolgʻiz arablarningmi? Balki jin va insning eng xatibiman», dedi; u: «Shundaysan», dedi.Ибн Асокир: «Муовия ҳузурига келиб сўзлаган, Муовия: “Ўша шайх сенмисан?” деганида: “Ҳа, Аллоҳга қасамки, ундан ҳам ортиғиман”, деган», дейди. Ибн ал-Жавзий: бир куни Муовия ҳузурига кирганида қабилаларнинг хатиблари ҳозир эди, уни кўришлари билан ўзларининг ундан қолишишини билиб чиқиб кетишди. Муовия: «Хутба қил», деганида: «Қадимни тўғрилайдиган бир ҳасса топиб беринглар», деди; «Амирул-мўминин ҳузурида ҳассани нима қиласан?» дейишганда: «Мусо Роббига сўзлаганида уни нима қилган эди?» деди. Ҳассани олиб, пешиндан асрга яқин вақтгача сўзлади — на томоқ қирди, на йўталди, на тўхтади, на бир маънони бошлаб ташлаб қўйди; сўзи ҳали тугамаган ҳолда чиқди. Муовия: «Намоз!» деганида: «Намоз олдингда; биз ҳамду сано, ваъзу огоҳлантириш, эслатма, ваъда ва ваъидда эмасмизми?» деди. Муовия: «Сен арабларнинг энг хатибисан», деганида: «Ёлғиз арабларнингми? Балки жин ва инснинг энг хатибиман», деди; у: «Шундайсан», деди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 3936Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 3936