Salim mavlo Abu Huzayfa

Salim ibn Ubayd — ibn Maʼqil ham deyiladi — Abu Huzayfa ibn Utba ibn Rabiʼaning mavlosi; aslida uning xotini Subayta bint Yaʼor uni ozod qilgan edi. Abu Huzayfa uni oʻgʻil qilib olib, akasining qizi Fotima bint Valid ibn Utbaga uylantirdi; «Ularni otalariga nisbat berib chaqiringlar» oyati nozil boʻlgach, Abu Huzayfaning xotini Sahla bint Suhayl ibn Amr: «Ey Allohning Rasuli, Salim mening oldimga beparvo holimda kirib keladi», deganda, u zot uni emizishga buyurdilar. Musulmonlarning sardorlaridan edi: erta islomga kirdi, Rasulullohdan ﷺ oldin Madinaga hijrat qilib, Qurʼonni koʻp yod bilgani uchun u yerdagi muhojirlarga, jumladan Umar ibn Xattobga imomlik qilardi; Badrda va undan keyin qatnashdi va Rasululloh ﷺ: «Qurʼonni toʻrt kishidan oʻrganinglar», deb sanagan toʻrt kishining biri edi. Umar oʻlim toʻshagida: «Salim tirik boʻlganida, buni shuroga qoʻymas edim», degan. Yamoma kuni Zayd ibn Xattob oʻldirilgach bayroqni oldi; muhojirlar: «Sen tomondan zarba yeyishimizdan qoʻrqasanmi?» deganda: «Unday boʻlsam, men qanday yomon Qurʼon hofizi boʻlaman!» dedi. Oʻng qoʻli kesildi, bayroqni chap qoʻliga oldi, u ham kesilgach, bayroqni bagʻriga bosib: «Muhammad faqat bir paygʻambar, xolos, undan oldin ham paygʻambarlar oʻtgan» va «Qancha paygʻambar bilan birga koʻplab rabboniylar jang qilgan» oyatlarini oʻqirdi; yiqilgach: «Abu Huzayfa nima boʻldi?» — «Oʻldirildi». — «Falon nima boʻldi?» — «Oʻldirildi». — «Unday boʻlsa, meni ikkovining orasiga yotqizinglar», dedi. Umar merosini uni ozod qilgan xotinga yubordi, u esa: «Men uni soiba qilib ozod qilgan edim», deb qaytardi va Umar molni baytulmolga qoʻydi.Салим ибн Убайд — ибн Маъқил ҳам дейилади — Абу Ҳузайфа ибн Утба ибн Рабиъанинг мавлоси; аслида унинг хотини Субайта бинт Яъор уни озод қилган эди. Абу Ҳузайфа уни ўғил қилиб олиб, акасининг қизи Фотима бинт Валид ибн Утбага уйлантирди; «Уларни оталарига нисбат бериб чақиринглар» ояти нозил бўлгач, Абу Ҳузайфанинг хотини Саҳла бинт Суҳайл ибн Амр: «Эй Аллоҳнинг Расули, Салим менинг олдимга бепарво ҳолимда кириб келади», деганда, у зот уни эмизишга буюрдилар. Мусулмонларнинг сардорларидан эди: эрта исломга кирди, Расулуллоҳдан ﷺ олдин Мадинага ҳижрат қилиб, Қуръонни кўп ёд билгани учун у ердаги муҳожирларга, жумладан Умар ибн Хаттобга имомлик қиларди; Бадрда ва ундан кейин қатнашди ва Расулуллоҳ ﷺ: «Қуръонни тўрт кишидан ўрганинглар», деб санаган тўрт кишининг бири эди. Умар ўлим тўшагида: «Салим тирик бўлганида, буни шурога қўймас эдим», деган. Ямома куни Зайд ибн Хаттоб ўлдирилгач байроқни олди; муҳожирлар: «Сен томондан зарба ейишимиздан қўрқасанми?» деганда: «Ундай бўлсам, мен қандай ёмон Қуръон ҳофизи бўламан!» деди. Ўнг қўли кесилди, байроқни чап қўлига олди, у ҳам кесилгач, байроқни бағрига босиб: «Муҳаммад фақат бир пайғамбар, холос, ундан олдин ҳам пайғамбарлар ўтган» ва «Қанча пайғамбар билан бирга кўплаб раббонийлар жанг қилган» оятларини ўқирди; йиқилгач: «Абу Ҳузайфа нима бўлди?» — «Ўлдирилди». — «Фалон нима бўлди?» — «Ўлдирилди». — «Ундай бўлса, мени икковининг орасига ётқизинглар», деди. Умар меросини уни озод қилган хотинга юборди, у эса: «Мен уни соиба қилиб озод қилган эдим», деб қайтарди ва Умар молни байтулмолга қўйди.

Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 3252Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 3252