Sayyid Abdulloh ibn Muhammad al-Hoshimiy al-Husayniy, al-Abariy laqabli
Muhaddis
Az-Zahabiy uni «al-Mushtabih»da zikr qilib: «Bizning vaqtimizdagi katta olim, tasniflari yurib turibdi», degan. Al-Isnaviy «Tabaqot ash-Shofiʼiya»da: avval hanafiy edi, soʻng shofiʼiy boʻldi va ikki mazhabni oʻqitardi, deydi. Yurtdoshlaridan biri uni: «Qozi-ul-quzot, sultonlarning quvvati, oʻlkalarda mashhur, barcha fanlarda unga ishora qilinadigan, zaiflar uchun panoh, koʻp tavozuli va insofli edi», deb sifatlagan; umrining oxirida diniy ilmlar bilan mashgʻul boʻlishga moyil boʻldi. Bir necha tasnifi bor: qozi al-Bayzoviyning «al-Minhoj», «al-Matoliʼ», «al-Gʻoya» va «al-Misboh» asarlariga sharhlar hamda «Masobih» sharhi. Sultoniyada, soʻng Tabrizda yashab, uning qozisi boʻldi; iborasi fasih, fahmga yaqin edi. Tabrizda, rajab oyida vafot etdi — bu Xuroson, Iroq, Fors, Ozarbayjon va Diyorbakrda taʼrifdan oshiq qahatchilik boʻlgan yil edi: ota oʻgʻlini, oʻgʻil otasini yedi va bozorlarda odam goʻshti oshkora sotildi. Ash-Shavkoniy buni Ibn Hajarning «ad-Durar»idan naql qiladi.Аз-Заҳабий уни «ал-Муштабиҳ»да зикр қилиб: «Бизнинг вақтимиздаги катта олим, таснифлари юриб турибди», деган. Ал-Иснавий «Табақот аш-Шофиъия»да: аввал ҳанафий эди, сўнг шофиъий бўлди ва икки мазҳабни ўқитарди, дейди. Юртдошларидан бири уни: «Қози-ул-қузот, султонларнинг қуввати, ўлкаларда машҳур, барча фанларда унга ишора қилинадиган, заифлар учун паноҳ, кўп тавозули ва инсофли эди», деб сифатлаган; умрининг охирида диний илмлар билан машғул бўлишга мойил бўлди. Бир неча таснифи бор: қози ал-Байзовийнинг «ал-Минҳож», «ал-Матолиъ», «ал-Ғоя» ва «ал-Мисбоҳ» асарларига шарҳлар ҳамда «Масобиҳ» шарҳи. Султонияда, сўнг Табризда яшаб, унинг қозиси бўлди; ибораси фасиҳ, фаҳмга яқин эди. Табризда, ражаб ойида вафот этди — бу Хуросон, Ироқ, Форс, Озарбайжон ва Диёрбакрда таърифдан ошиқ қаҳатчилик бўлган йил эди: ота ўғлини, ўғил отасини еди ва бозорларда одам гўшти ошкора сотилди. Аш-Шавконий буни Ибн Ҳажарнинг «ад-Дурар»идан нақл қилади.
Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 411Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 411