Sayyid Aliy ibn Abdulloh ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Muhsin al-Jalol

Tugʻilgan, yashagan va oʻsgan yeri Sanʼo; shavvol oyida tugʻilgan. Sanʼo olimlariga — alloma sayyid Ismoil ibn Hodiy al-Mufti, alloma al-Hasan ibn Ismoil al-Magʻribiy va alloma sayyid Abdulqodir ibn Ahmadga — oʻqidi va koʻp fanlarda shayxlari bor. Nahv, sarf, mantiq, maoniy, bayon, hadis va tafsirda yetuk boʻldi, furuʼda kuchli ishtirok etdi; dalillarni izlab ularga amal qildi va hech kimga taqlid qilmadi. Talabalar undan barcha fanlarda foyda oldi va ijtihod ilmlarining hammasini undan oldilar, ular orasida koʻp nabil kishilar bor. Ash-Shavkoniy uni asrning goʻzalliklaridan va zamonaning yakkalaridan sanaydi: hamma vaqt ilmga berilgan, hifzi kuchli, fahmi tez, zehni sogʻlom, ustiga koʻp tavozuli, doʻstona, ochiq yuzli, xushxulq, sokin va vaqorli, aqli mustahkam, dini saqlangan va iffatli. Bu satrlar yozilgan yili mavlono imom al-Mansur billoh uni — ash-Shavkoniy uning qadrini xalifaga tanitib, tayinlashni maslahat berganidan keyin — Sanʼo qozilaridan qilib, munosib ulugʻladi; u qazoni yaxshi va maqtovga sazovor yuritdi, odamlar buni qabul qilganidan quvondi. Qazo mansabi bilan mashgʻulligiga qaramay ilmni tashlamay, talabalarga katta kitoblardan dars berishda davom etdi. Ash-Shavkoniy bilan foydali bahslari va yaxshi murojaatlari boʻlgan, ikkovi shayxlari al-Magʻribiyga «al-Kashshof» va «Bulugʻ al-marom» sharhini birga oʻqigan; adabiy mushoiralari ham boʻlgan. Bir tarix toʻplashga kirishgan, ammo tugatmagan boʻlsa kerak.Туғилган, яшаган ва ўсган ери Санъо; шаввол ойида туғилган. Санъо олимларига — аллома саййид Исмоил ибн Ҳодий ал-Муфти, аллома ал-Ҳасан ибн Исмоил ал-Мағрибий ва аллома саййид Абдулқодир ибн Аҳмадга — ўқиди ва кўп фанларда шайхлари бор. Наҳв, сарф, мантиқ, маоний, баён, ҳадис ва тафсирда етук бўлди, фуруъда кучли иштирок этди; далилларни излаб уларга амал қилди ва ҳеч кимга тақлид қилмади. Талабалар ундан барча фанларда фойда олди ва ижтиҳод илмларининг ҳаммасини ундан олдилар, улар орасида кўп набил кишилар бор. Аш-Шавконий уни асрнинг гўзалликларидан ва замонанинг яккаларидан санайди: ҳамма вақт илмга берилган, ҳифзи кучли, фаҳми тез, зеҳни соғлом, устига кўп тавозули, дўстона, очиқ юзли, хушхулқ, сокин ва вақорли, ақли мустаҳкам, дини сақланган ва иффатли. Бу сатрлар ёзилган йили мавлоно имом ал-Мансур биллоҳ уни — аш-Шавконий унинг қадрини халифага танитиб, тайинлашни маслаҳат берганидан кейин — Санъо қозиларидан қилиб, муносиб улуғлади; у қазони яхши ва мақтовга сазовор юритди, одамлар буни қабул қилганидан қувонди. Қазо мансаби билан машғуллигига қарамай илмни ташламай, талабаларга катта китоблардан дарс беришда давом этди. Аш-Шавконий билан фойдали баҳслари ва яхши мурожаатлари бўлган, иккови шайхлари ал-Мағрибийга «ал-Кашшоф» ва «Булуғ ал-маром» шарҳини бирга ўқиган; адабий мушоиралари ҳам бўлган. Бир тарих тўплашга киришган, аммо тугатмаган бўлса керак.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 469Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 469