Sayyid Muhammad ibn Ibrohim ibn al-Mufazzal ibn Ibrohim ibn Aliy ibn al-Imom Sharafuddin ash-Shibomiy al-Yamaniy

Alloma Abdurrahmon ibn Muhammad al-Haymiyga, sayyid Izzuddin ibn Durayb va Sanʼo hamda Shibomning boshqa shayxlariga oʻqidi; barcha ilmlarda yetuk boʻlib zamondoshlaridan oʻzib ketdi va odamlar undan tabaqama-tabaqa ilm oldi. Shogirdlari orasida alloma Soleh ibn Mahdiy al-Maqbaliy kabi tasnif qiluvchi imomlar bor. Qadrining jalolligi va ilmlarga chuqur kirganiga qaramay tasnif bilan mashgʻul boʻlmadi, faqat oʻziga kelgan masalalarga foydali javoblar berardi; bobosi imom Sharafuddin uchun goʻzal siyra jamlagan. Koʻp jim turar, maqtanish, tortishish va koʻrinishni sevish unda kam edi. Aqlining ortiqligiga, sokinligiga va yaxshi koʻrinishiga dalolat qiladigan gʻaroyib voqealaridan biri: imom al-Mutavakkil alalloh Ismoilning olimlar aʼyoni bilan toʻlgan majlisida hozir boʻldi va nahv masalasi haqida soʻz boshlanib, hozirlarning har biri bilganini aytdi, u esa oʻsha majlisdagilarning eng olimi boʻla turib bir kalima ham gapirmay jim turdi. Soʻz uzayganda majlisdagilar — imom ham — unga yuzlanib hammasi unga suyandi; u: «Bu masalani «al-Mugʻniy» sohibi zikr qilgan», dedi. Kitobni keltirdilar, u olib ochdi va bir varaq agʻdarib, oʻsha masalani lafzi bilan koʻrsatdi — ular avval tahqiqiga, keyin masalani bilib turib jim qolganiga hayron boʻldilar, ayniqsa unda soʻz koʻpayib uzaygan va oʻzini faqat taqvo togʻlaridan bir togʻ boʻlgan kishigina tuta oladigan bunday majlisda. Koʻrinishi goʻzal, qiyofasi koʻrkam edi — hatto baʼzi fozillar: «Mahshar ahli yigʻilib u chiqsa, har biri uning olim ekanini bilardi», degan. Tavozuli, doʻstona va muloyim edi; zamondoshlari uni ulugʻlashga ittifoq qilib, ilmiga boʻysundi, yakkaligini eʼtirof etdi va aql hamda naql ilmini jamlab tahqiqda eng yuqori tabaqalarga yetganiga iqror boʻldi. Dushanba kuni, rajab boshida Shibomdagi uyida vafot etdi; odamlar yoʻqotganidan afsuslandi va Muhammad ibn al-Husayn al-Haymiy, shayx Ibrohim al-Hindiy, «Matlaʼ al-budur» sohibi qozi Ahmad ibn Soleh ibn Abi-r-Rijol hamda qozi Aliy ibn Soleh ibn Abi-r-Rijol kabi shoirlar unga marsiya aytdi.Аллома Абдурраҳмон ибн Муҳаммад ал-Ҳаймийга, саййид Иззуддин ибн Дурайб ва Санъо ҳамда Шибомнинг бошқа шайхларига ўқиди; барча илмларда етук бўлиб замондошларидан ўзиб кетди ва одамлар ундан табақама-табақа илм олди. Шогирдлари орасида аллома Солеҳ ибн Маҳдий ал-Мақбалий каби тасниф қилувчи имомлар бор. Қадрининг жалоллиги ва илмларга чуқур кирганига қарамай тасниф билан машғул бўлмади, фақат ўзига келган масалаларга фойдали жавоблар берарди; бобоси имом Шарафуддин учун гўзал сийра жамлаган. Кўп жим турар, мақтаниш, тортишиш ва кўринишни севиш унда кам эди. Ақлининг ортиқлигига, сокинлигига ва яхши кўринишига далолат қиладиган ғаройиб воқеаларидан бири: имом ал-Мутаваккил алаллоҳ Исмоилнинг олимлар аъёни билан тўлган мажлисида ҳозир бўлди ва наҳв масаласи ҳақида сўз бошланиб, ҳозирларнинг ҳар бири билганини айтди, у эса ўша мажлисдагиларнинг энг олими бўла туриб бир калима ҳам гапирмай жим турди. Сўз узайганда мажлисдагилар — имом ҳам — унга юзланиб ҳаммаси унга суянди; у: «Бу масалани «ал-Муғний» соҳиби зикр қилган», деди. Китобни келтирдилар, у олиб очди ва бир варақ ағдариб, ўша масалани лафзи билан кўрсатди — улар аввал таҳқиқига, кейин масалани билиб туриб жим қолганига ҳайрон бўлдилар, айниқса унда сўз кўпайиб узайган ва ўзини фақат тақво тоғларидан бир тоғ бўлган кишигина тута оладиган бундай мажлисда. Кўриниши гўзал, қиёфаси кўркам эди — ҳатто баъзи фозиллар: «Маҳшар аҳли йиғилиб у чиқса, ҳар бири унинг олим эканини биларди», деган. Тавозули, дўстона ва мулойим эди; замондошлари уни улуғлашга иттифоқ қилиб, илмига бўйсунди, яккалигини эътироф этди ва ақл ҳамда нақл илмини жамлаб таҳқиқда энг юқори табақаларга етганига иқрор бўлди. Душанба куни, ражаб бошида Шибомдаги уйида вафот этди; одамлар йўқотганидан афсусланди ва Муҳаммад ибн ал-Ҳусайн ал-Ҳаймий, шайх Иброҳим ал-Ҳиндий, «Матлаъ ал-будур» соҳиби қози Аҳмад ибн Солеҳ ибн Аби-р-Рижол ҳамда қози Алий ибн Солеҳ ибн Аби-р-Рижол каби шоирлар унга марсия айтди.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 95Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 95