Sayyid Yusuf ibn Yahya ibn al-Husayn as-Sanʼoniy

Imom al-Muayyad Muhammad ibn Imom al-Qosim naslidan boʻlgan sanʼolik sayyid. Ilmni otasidan va sayyid alloma al-Hasan ibn al-Husayndan oldi, adabga moyil boʻlib sheʼr yozdi va «Nasmat as-sahar fi zikri man tashayyaʼa va shaʼar»ni tasnif qildi — unda oʻtgan mashhur shoirlarni, oʻz asri ahlini va ularga yaqinlarni tarjima qilgan. Ash-Shavkoniy uni adab boʻyicha yozilgan eng yaxshi va nafis kitoblardan deb baholaydi, biroq muallif zamondoshlariga achchiqlanib ularni har aybga qorgani, ubaydiylar va boshqa rofiziylarni koʻkka koʻtargani, oʻz asli va ahli baytidan boʻlgan imomlar hamda ulugʻ sayyidlarni kamsitgani bilan kitobini buzgan, deydi; u koʻpincha imomiylarning oʻta puch soʻzlarini keltirib, olimlarning hujjatiga oʻxshamaydigan dalillar bilan ularni ochiq yoki ishora bilan quvvatlaydi. Ash-Shavkoniy: u eʼtiqodda imomiy edi, holbuki ahli baytida bunday kishi yoʻq — otasi ham, qolgan qarindoshlari ham zaydiy edi, deydi. Yana kitobning harflar tartibida koʻp joyda yanglishganini — masalan, Ibrohim ibn al-Abbos as-Suliyni Ibrohim ibn Ahmad al-Yofiʼiydan, Muhammad ibn Honiʼni Muhammad ibn al-Husayn al-Murhabiydan oldin keltirganini — eslatib, tartibning toʻgʻri usulini bayon qiladi. Al-Haymiy «Tayyib as-samar»da unga uzun tarjimai hol bagʻishlab, sheʼridan parcha keltirgan.Имом ал-Муайяд Муҳаммад ибн Имом ал-Қосим наслидан бўлган санъолик саййид. Илмни отасидан ва саййид аллома ал-Ҳасан ибн ал-Ҳусайндан олди, адабга мойил бўлиб шеър ёзди ва «Насмат ас-саҳар фи зикри ман ташайяъа ва шаъар»ни тасниф қилди — унда ўтган машҳур шоирларни, ўз асри аҳлини ва уларга яқинларни таржима қилган. Аш-Шавконий уни адаб бўйича ёзилган энг яхши ва нафис китоблардан деб баҳолайди, бироқ муаллиф замондошларига аччиқланиб уларни ҳар айбга қоргани, убайдийлар ва бошқа рофизийларни кўкка кўтаргани, ўз асли ва аҳли байтидан бўлган имомлар ҳамда улуғ саййидларни камситгани билан китобини бузган, дейди; у кўпинча имомийларнинг ўта пуч сўзларини келтириб, олимларнинг ҳужжатига ўхшамайдиган далиллар билан уларни очиқ ёки ишора билан қувватлайди. Аш-Шавконий: у эътиқодда имомий эди, ҳолбуки аҳли байтида бундай киши йўқ — отаси ҳам, қолган қариндошлари ҳам зайдий эди, дейди. Яна китобнинг ҳарфлар тартибида кўп жойда янглишганини — масалан, Иброҳим ибн ал-Аббос ас-Сулийни Иброҳим ибн Аҳмад ал-Ёфиъийдан, Муҳаммад ибн Ҳониъни Муҳаммад ибн ал-Ҳусайн ал-Мурҳабийдан олдин келтирганини — эслатиб, тартибнинг тўғри усулини баён қилади. Ал-Ҳаймий «Таййиб ас-самар»да унга узун таржимаи ҳол бағишлаб, шеъридан парча келтирган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 372Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 372