Shurayh ibn Horis
Tobeʼin
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Shurayh ibn al-Horis ibn Qays, Abu Umayya al-Kindiy — Kufa qozisi. Umar ibn Xattob, Usmon va Ali uchun qozilik qildi, keyin Ali uni azl qilgan, soʻng Muoviya uni qaytadan tayinlagan va u vafotigacha qozilikda qoldi; oyligi oyiga yuz dirham, baʼzi rivoyatda besh yuz dirham edi. Qozilikka chiqayotib: «Zolim kimning haqqini kamaytirganini bilib oladi», der edi; hukm uchun oʻtirganda «Ey Dovud, Biz seni yerda xalifa qildik, odamlar orasida haq bilan hukm qil» oyatini oʻqir edi. «Zolim jazoni kutadi, mazlum esa nusratni kutadi», derdi. Umar unga: «Alloh kitobidan bir narsa kelsa, shu bilan hukm qil; kitobda ham, Rasulullohning sunnatida ham topmasang, odamlar ittifoq qilgan narsani ol», deb yozgan edi. Asli Yamandagi forslar avlodidan, Madinaga Nabiy ﷺ vafotlaridan keyin kelgan; qozilikda yetmish yilcha turgani va oʻlimidan bir yil oldin ozod qilinishini soʻragani aytiladi. Kufada, yuz sakkiz yoshida vafot etdi.Шурайҳ ибн ал-Ҳорис ибн Қайс, Абу Умайя ал-Киндий — Куфа қозиси. Умар ибн Хаттоб, Усмон ва Али учун қозилик қилди, кейин Али уни азл қилган, сўнг Муовия уни қайтадан тайинлаган ва у вафотигача қозиликда қолди; ойлиги ойига юз дирҳам, баъзи ривоятда беш юз дирҳам эди. Қозиликка чиқаётиб: «Золим кимнинг ҳаққини камайтирганини билиб олади», дер эди; ҳукм учун ўтирганда «Эй Довуд, Биз сени ерда халифа қилдик, одамлар орасида ҳақ билан ҳукм қил» оятини ўқир эди. «Золим жазони кутади, мазлум эса нусратни кутади», дерди. Умар унга: «Аллоҳ китобидан бир нарса келса, шу билан ҳукм қил; китобда ҳам, Расулуллоҳнинг суннатида ҳам топмасанг, одамлар иттифоқ қилган нарсани ол», деб ёзган эди. Асли Ямандаги форслар авлодидан, Мадинага Набий ﷺ вафотларидан кейин келган; қозиликда етмиш йилча тургани ва ўлимидан бир йил олдин озод қилинишини сўрагани айтилади. Куфада, юз саккиз ёшида вафот этди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 4370Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 4370
at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy)ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий)
Musaddad bizga aytdi: Abdulloh ibn Dovud bizga aytdi, u Sufyondan: Alqama faroiz va fiqhda Shurayhdan bilimliroq edi, Shurayh esa qazoni yaxshiroq bilar edi. Kufada yashagan. Umardan rivoyat qiladi. Undan ash-Shaʼbiy va Ibrohim rivoyat qilgan. Imron ibn Maysara menga aytdi, u al-Muhoribiydan: Ashʼas ibn Savvor Shurayh bir yuz yigirma yoshida vafot etgan, Abu Rajoʼ esa bir yuz yigirma yetti yoshida vafot etgan, deb aytdi. Abu Nuaym aytdi: u yetmish sakkizinchi yilda vafot etgan. [5462] Shurayh Abu Umayya: Alini koʻrgan; undan Abu Makin eshitgan. Muhammad ibn Amr menga aytdi: Sahl ibn Hammod bizga aytdi: Abu Makin bizga aytdi: Shurayh Abu Umayya bizga aytdi, u Alidan uning oʻz soʻzini (rivoyat qildi).Мусаддад бизга айтди: Абдуллоҳ ибн Довуд бизга айтди, у Суфёндан: Алқама фароиз ва фиқҳда Шурайҳдан билимлироқ эди, Шурайҳ эса қазони яхшироқ билар эди. Куфада яшаган. Умардан ривоят қилади. Ундан аш-Шаъбий ва Иброҳим ривоят қилган. Имрон ибн Майсара менга айтди, у ал-Муҳорибийдан: Ашъас ибн Саввор Шурайҳ бир юз йигирма ёшида вафот этган, Абу Ражў эса бир юз йигирма етти ёшида вафот этган, деб айтди. Абу Нуайм айтди: у етмиш саккизинчи йилда вафот этган. [5462] Шурайҳ Абу Умайя: Алини кўрган; ундан Абу Макин эшитган. Муҳаммад ибн Амр менга айтди: Саҳл ибн Ҳаммод бизга айтди: Абу Макин бизга айтди: Шурайҳ Абу Умайя бизга айтди, у Алидан унинг ўз сўзини (ривоят қилди).
Manba: at-Tarix al-kabir (al-Buxoriy), j. 5, b. 371Манба: ат-Тарих ал-кабир (ал-Бухорий), ж. 5, б. 371