Sobit ibn Qurra
ثابتُ بنُ قُرَّة
Muarrixlar va adib
Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy)Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий)
Sobiy, badbaxt, harronlik, oʻz asrining faylasufi. U sarrof edi, soʻng Ibn Shokirga hamroh boʻldi. Ziyrakligi yonib turardi, shuning uchun avvalgilar (yunonlar) ilmida mohir boʻldi va Muʼtazidning munajjimi boʻldi. U xalifa bilan birga oʻtirar, vaziri esa tik turar edi. Boshliq va mol-dunyodan turli narsalarga erishdi. Ibn Abu Usaybia aytdi: uning zamonida tibbiyot va butun falsafada unga tenglashadigan kishi yoʻq edi. Uning tasniflari aʼlodir. Muʼtazid unga ulugʻ yerlar berdi. Shogirdlaridan: mashhur nasroniy Iso ibn Asid. Aytamanki: u matematikada ajoyib edi, unda soʻnggi nuqta unga borib taqalardi. Oʻgʻli Ibrohim tabiblarning boshligʻi edi, nabirasi mashhur «Tarix» sohibi tabib Sobit ibn Sinon ham shunday. Ular oʻz zalolatlarida oʻldilar va ularning sobiy avlodlari bor. Ibn Qurra Iroqda yangilangan sobiylar boshligʻining asosidir, shundan ogoh boʻl.Собий, бадбахт, ҳарронлик, ўз асрининг файласуфи. У сарроф эди, сўнг Ибн Шокирга ҳамроҳ бўлди. Зийраклиги ёниб турарди, шунинг учун аввалгилар (юнонлар) илмида моҳир бўлди ва Муътазиднинг мунажжими бўлди. У халифа билан бирга ўтирар, вазири эса тик турар эди. Бошлиқ ва мол-дунёдан турли нарсаларга эришди. Ибн Абу Усайбиа айтди: унинг замонида тиббиёт ва бутун фалсафада унга тенглашадиган киши йўқ эди. Унинг таснифлари аълодир. Муътазид унга улуғ ерлар берди. Шогирдларидан: машҳур насроний Исо ибн Асид. Айтаманки: у математикада ажойиб эди, унда сўнгги нуқта унга бориб тақаларди. Ўғли Иброҳим табибларнинг бошлиғи эди, набираси машҳур «Тарих» соҳиби табиб Собит ибн Синон ҳам шундай. Улар ўз залолатларида ўлдилар ва уларнинг собий авлодлари бор. Ибн Қурра Ироқда янгиланган собийлар бошлиғининг асосидир, шундан огоҳ бўл.
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 17, b. 485Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 17, б. 485
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Toʻliq ismi Sobit ibn Qurra ibn Horun — boshqa qavlda ibn Zahrun ibn Sobit ibn Karoyo ibn Ibrohim — sobiy, faylasuf, harronlik, tasniflar sohibi. Jumladan, Hunayn ibn Ishoq al-Ibodiy arabchaga oʻgirgan Uqlidus kitobini tahrir qilgan. Aslida Harronda sarrof edi, buni tashlab, qadimgilarning ilmi bilan mashgʻul boʻldi va oʻz ahli orasida yuksak martabaga yetdi. Soʻng Bagʻdodga kelib, u yerda obroʻsi katta boʻldi; sobiylik dinida qolgani holda munajjimlar bilan birga xalifaning huzuriga kirib turardi.Тўлиқ исми Собит ибн Қурра ибн Ҳорун — бошқа қавлда ибн Заҳрун ибн Собит ибн Кароё ибн Иброҳим — собий, файласуф, ҳарронлик, таснифлар соҳиби. Жумладан, Ҳунайн ибн Исҳоқ ал-Ибодий арабчага ўгирган Уқлидус китобини таҳрир қилган. Аслида Ҳарронда сарроф эди, буни ташлаб, қадимгиларнинг илми билан машғул бўлди ва ўз аҳли орасида юксак мартабага етди. Сўнг Бағдодга келиб, у ерда обрўси катта бўлди; собийлик динида қолгани ҳолда мунажжимлар билан бирга халифанинг ҳузурига кириб турарди.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5540Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5540