Sobit ibn Qurra ibn Horun al-Harroniy

Hisobchi va hakim, harronlik. Avvalida Harronda edi, soʻng Bagʻdodga koʻchib, qadimgilarning ilmlari bilan shugʻullandi va ularda mohir boʻldi, tibbiyotda yetuklikka erishdi; unga falsafa gʻolib edi. Ibn Xallikon aytadi: u sobiy eʼtiqodida edi, ilmning turli fanlarida yigirmaga yaqin asari, jumladan yaxshi bir «Tarix»i bor; Iqlidus kitobini tahrir qilib, undagi mushkul joylarni ravshanlashtirgan va zamonasining fazilat ahli aʼyonlaridan edi. Oʻz dindoshlari bilan orasida ular inkor qilgan gaplar chiqib, uni raislariga koʻtardilar, u soʻzini rad etib ibodatxonaga kirishdan man qildi; tavba qilib qaytdi, ammo bir muddatdan soʻng oʻsha soʻziga qaytgach, majlisga kirishdan butunlay man etildi, shunda Harrondan chiqib Kafartusoda bir muddat turdi. Keyin Muhammad ibn Muso Rum yurtidan Bagʻdodga qaytayotib u bilan uchrashdi va uni fozil hamda fasih koʻrib, oʻzi bilan Bagʻdodga olib keldi, uyiga tushirdi, xalifa bilan tanishtirdi va munajjimlar qatoriga kiritdi; u Bagʻdodda maskan tutib farzandli boʻldi — oʻgʻli Ibrohim otasining fazl darajasiga yetdi va zamonasining eng mohir tabiblaridan biri boʻldi. Uning avlodidan Abu al-Hasan Sobit ibn Sinon ibn Qurra ham sobiy eʼtiqodida boʻlib, Muizzuddavla ibn Buvayh kunlarida yashagan olim tabib edi, bobosi Sobitning tib, falsafa, handasa va qadimgilarning riyoziy fanlaridagi yoʻlidan yurgan hamda tarixda yaxshi bir asar yozgan.Ҳисобчи ва ҳаким, ҳарронлик. Аввалида Ҳарронда эди, сўнг Бағдодга кўчиб, қадимгиларнинг илмлари билан шуғулланди ва уларда моҳир бўлди, тиббиётда етукликка эришди; унга фалсафа ғолиб эди. Ибн Халликон айтади: у собий эътиқодида эди, илмнинг турли фанларида йигирмага яқин асари, жумладан яхши бир «Тарих»и бор; Иқлидус китобини таҳрир қилиб, ундаги мушкул жойларни равшанлаштирган ва замонасининг фазилат аҳли аъёнларидан эди. Ўз диндошлари билан орасида улар инкор қилган гаплар чиқиб, уни раисларига кўтардилар, у сўзини рад этиб ибодатхонага киришдан ман қилди; тавба қилиб қайтди, аммо бир муддатдан сўнг ўша сўзига қайтгач, мажлисга киришдан бутунлай ман этилди, шунда Ҳаррондан чиқиб Кафартусода бир муддат турди. Кейин Муҳаммад ибн Мусо Рум юртидан Бағдодга қайтаётиб у билан учрашди ва уни фозил ҳамда фасиҳ кўриб, ўзи билан Бағдодга олиб келди, уйига туширди, халифа билан таништирди ва мунажжимлар қаторига киритди; у Бағдодда маскан тутиб фарзандли бўлди — ўғли Иброҳим отасининг фазл даражасига етди ва замонасининг энг моҳир табибларидан бири бўлди. Унинг авлодидан Абу ал-Ҳасан Собит ибн Синон ибн Қурра ҳам собий эътиқодида бўлиб, Муиззуддавла ибн Бувайҳ кунларида яшаган олим табиб эди, бобоси Собитнинг тиб, фалсафа, ҳандаса ва қадимгиларнинг риёзий фанларидаги йўлидан юрган ҳамда тарихда яхши бир асар ёзган.

Manba: Shazarot az-zahab (Ibn al-Imod al-Hanbaliy), j. 3, b. 366Манба: Шазарот аз-заҳаб (Ибн ал-Имод ал-Ҳанбалий), ж. 3, б. 366