Solih ibn Umar ibn Raslon ibn Nasir ibn Solih Alamuddin al-Asqaloniy al-Bulqiniy al-Qohiriy ash-Shofiʼiy

Yetti yuz toʻqson birinchi yil jumodul-ulo oyining oʻn uchinchi, dushanba kechasi Qohirada tugʻilgan va otasi Sirojuddin panohida voyaga yetib, Qurʼonni, «al-Umda»ni, nahv «Alfiya»sini, «Minhoj al-usul»ni, otasining «at-Tadrib»ini va «al-Minhoj»ni yod olgan. Otasidan, az-Zayn al-Iroqiydan, al-Majd al-Barmoviydan, al-Bayjuriydan, al-Izz ibn Jamoʼadan, al-Valiy al-Iroqiydan, hofiz Ibn Hajardan va zamonasining boshqa shayxlaridan bir necha fanda ilm olgan. Dars bergan, fatvo aytgan va vaʼz qilgan — adiblardan biri uni maqtab, «vaʼz Solihdan boshqasidan shifo bermaydi» degan maʼnoda bayt bitgan. Ustozi al-Valiy al-Iroqiy vazifadan chetlatilgach, sakkiz yuz yigirma oltinchi yil zulhijja oyining oltinchi kuni Misr diyorining shofiiy qoziligiga oʻtirgan va bir yilu bir oydan koʻproq turib chetlatilgan; qaytishi bir necha bor takrorlanib, hammasi boʻlib oʻn uch yarim yil qozilik qilgan. Imom, faqih, xotirasi kuchli, koʻp mehribon, kulib turadigan, ochiq yuzli edi; xos va omning koʻnglida ulugʻligi va oʻrni bor edi. Soʻzida lahndan shu qadar saqlanardiki, unga bu boradan bir narsa ilinmasdi; tez gʻazablanar va tez qaytardi, koʻngli pok edi. Zamonasining bir necha shoiri uni maqtagan, fatvolari ufqlarga tarqagan va har tomondan fozillar tabaqama-tabaqa undan ilm olgan — oxiri fozillarning koʻpi uning shogirdi boʻlib qolgan. Tafsir va al-Buxoriyga sharh yozgan, ammo sharhni tugatmagan; otasining fatvolarini va oʻz fatvolarining baʼzisini alohida toʻplagan, otasining «at-Tadrib»ini tugatgan; «al-Qavl al-mufid fi ishtirot at-tartib bayna kilta-t-tavhid» asari ham bor. Nazm va nasri oʻrta darajada. Rajab oyining beshinchi, chorshanba kuni vafot etgan.Етти юз тўқсон биринчи йил жумодул-уло ойининг ўн учинчи, душанба кечаси Қоҳирада туғилган ва отаси Сирожуддин паноҳида вояга етиб, Қуръонни, «ал-Умда»ни, наҳв «Алфия»сини, «Минҳож ал-усул»ни, отасининг «ат-Тадриб»ини ва «ал-Минҳож»ни ёд олган. Отасидан, аз-Зайн ал-Ироқийдан, ал-Мажд ал-Бармовийдан, ал-Байжурийдан, ал-Изз ибн Жамўадан, ал-Валий ал-Ироқийдан, ҳофиз Ибн Ҳажардан ва замонасининг бошқа шайхларидан бир неча фанда илм олган. Дарс берган, фатво айтган ва ваъз қилган — адиблардан бири уни мақтаб, «ваъз Солиҳдан бошқасидан шифо бермайди» деган маънода байт битган. Устози ал-Валий ал-Ироқий вазифадан четлатилгач, саккиз юз йигирма олтинчи йил зулҳижжа ойининг олтинчи куни Миср диёрининг шофиий қозилигига ўтирган ва бир йилу бир ойдан кўпроқ туриб четлатилган; қайтиши бир неча бор такрорланиб, ҳаммаси бўлиб ўн уч ярим йил қозилик қилган. Имом, фақиҳ, хотираси кучли, кўп меҳрибон, кулиб турадиган, очиқ юзли эди; хос ва омнинг кўнглида улуғлиги ва ўрни бор эди. Сўзида лаҳндан шу қадар сақланардики, унга бу борадан бир нарса илинмасди; тез ғазабланар ва тез қайтарди, кўнгли пок эди. Замонасининг бир неча шоири уни мақтаган, фатволари уфқларга тарқаган ва ҳар томондан фозиллар табақама-табақа ундан илм олган — охири фозилларнинг кўпи унинг шогирди бўлиб қолган. Тафсир ва ал-Бухорийга шарҳ ёзган, аммо шарҳни тугатмаган; отасининг фатволарини ва ўз фатволарининг баъзисини алоҳида тўплаган, отасининг «ат-Тадриб»ини тугатган; «ал-Қавл ал-муфид фи иштирот ат-тартиб байна килта-т-тавҳид» асари ҳам бор. Назм ва насри ўрта даражада. Ражаб ойининг бешинчи, чоршанба куни вафот этган.

Manba: al-Badr at-Toliʼ (ash-Shavkoniy), b. 286Манба: ал-Бадр ат-Толиъ (аш-Шавконий), б. 286