Sotiʼ ibn Muhammad Hilol al-Husriy

Abu Xaldun kunyali yozuvchi-tadqiqotchi, tarbiya ilmi olimlaridan; avval turkiylashib, soʻng arablashgan. Asli halablik boʻlib, otasi u yerda mahkama raisi boʻlgan Sanʼoda tugʻilgan; Istanbulda oʻqib, taʼlim va idorada turli vazifalarda yurgan, turk tilida tarbiyaga oid jurnal chiqargan — aytilishicha, bu tilda oʻz turidagi birinchi nashr edi — va turkchada oʻn ikki kitob yozib, hammasi bosilgan. Suriya usmonli hukmidan ajralgach (1918), Sharif (podshoh) Faysal ibn Husayn hukumati uni chaqirgan, u kelib arab tili bilan aloqasini yangilagan va Damashqda maorif vaziri etib tayinlangan. Fransuzlar Suriyani ishgʻol qilgach Bagʻdodga ketib, u yerda Osor uyi mudiri va huquq kolleji raisi boʻlgan, 1941-yili chiqib ketishga majbur qilingach Halabga qaytgan, Damashqda maorif vazirligiga texnik maslahatchi etib chaqirilib 1944–46 yillari shu ishni bajargan, soʻng Misrga oʻtgan va Arab davlatlari ittifoqi unga «Maʼhad ad-dirosot»ni tashkil etish va boshqarishni topshirgan. Ellikdan ortiq arabcha kitob yozgan — bosishdan oldin doʻstlari tilini toʻgʻrilashga yordam berardi — jumladan «Mabodiʼ al-qiroa al-xalduniyya», «Durus fi usul at-tadris», «al-Uruba avvalan», «ad-Difoʼ an al-uruba», «Muzakkarot an al-Iroq», ikki juzlik «Dirosot an Muqaddimat Ibn Xaldun», «Aroʼ fi-t-torix va-l-ijtimoʼ» va «Aroʼ fi-t-tarbiya va-t-taʼlim».Абу Халдун куняли ёзувчи-тадқиқотчи, тарбия илми олимларидан; аввал туркийлашиб, сўнг араблашган. Асли ҳалаблик бўлиб, отаси у ерда маҳкама раиси бўлган Санъода туғилган; Истанбулда ўқиб, таълим ва идорада турли вазифаларда юрган, турк тилида тарбияга оид журнал чиқарган — айтилишича, бу тилда ўз туридаги биринчи нашр эди — ва туркчада ўн икки китоб ёзиб, ҳаммаси босилган. Сурия усмонли ҳукмидан ажралгач (1918), Шариф (подшоҳ) Файсал ибн Ҳусайн ҳукумати уни чақирган, у келиб араб тили билан алоқасини янгилаган ва Дамашқда маориф вазири этиб тайинланган. Франсузлар Сурияни ишғол қилгач Бағдодга кетиб, у ерда Осор уйи мудири ва ҳуқуқ коллежи раиси бўлган, 1941-йили чиқиб кетишга мажбур қилингач Ҳалабга қайтган, Дамашқда маориф вазирлигига техник маслаҳатчи этиб чақирилиб 1944–46 йиллари шу ишни бажарган, сўнг Мисрга ўтган ва Араб давлатлари иттифоқи унга «Маъҳад ад-диросот»ни ташкил этиш ва бошқаришни топширган. Элликдан ортиқ арабча китоб ёзган — босишдан олдин дўстлари тилини тўғрилашга ёрдам берарди — жумладан «Мабодиъ ал-қироа ал-халдунийя», «Дурус фи усул ат-тадрис», «ал-Уруба аввалан», «ад-Дифў ан ал-уруба», «Музаккарот ан ал-Ироқ», икки жузлик «Диросот ан Муқаддимат Ибн Халдун», «Арў фи-т-торих ва-л-ижтимў» ва «Арў фи-т-тарбия ва-т-таълим».

Manba: al-Aʼlom (Xayruddin az-Zirikliy), j. 3, b. 69Манба: ал-Аълом (Хайруддин аз-Зириклий), ж. 3, б. 69